به نقل از فرادید، یک جفت کفش 1500 ساله با تزیینات طلایی که در آرامگاه زنی از طبقه اشراف در غرب قزاقستان کشف شده، تصویری چشمگیر از ثروت، مهارت های هنری و ارتباطات گسترده جوامعی ارائه می دهد که در دوره پس از هون ها در امتداد دریای خزر زندگی می کردند.

این کشف در گورستان کاراکاباک در شبه جزیره مانگیشلاق، در نزدیکی شهر امروزی آکتائو، به دست آمده است. باستان شناسان در این محل آرامگاه زنی از طبقه ممتاز جامعه را کشف کردند که با پوششی تشریفاتی و بسیار باشکوه دفن شده بود.

یکی از چشمگیرترین بخش های این پوشش، کفش هایی بود که با قطعات طلایی درخشان تزیین شده بودند. آنچه از کفش ها باقی مانده، ورقه های نازک طلاست که روی سگک ها و قطعات ساخته شده از چوب یا دیگر مواد آلی قرار گرفته بودند و در مجموع ظاهری شبیه کفش های کاملاً زراندود ایجاد می کردند.

روکش های طلایی که کفش زن را زینت می داده اند

کمربند و سربند او نیز با زیورآلاتی به همان اندازه نفیس آراسته شده و بر روی آن ها لوح های طلایی، تزیینات نقاب مانند و نقش هایی به شکل پرندگان شکاری وجود دارد.

نکته جالب این است که باستان شناسان معتقدند سگک های کفش و کمربند عملاً قابل استفاده نبوده اند و احتمالاً از ابتدا برای مراسم تدفین ساخته شده بودند. بنابراین این مجموعه بیشتر از آنکه لباس روزمره زن باشد، نمایشی تشریفاتی از جایگاه و منزلت او در هنگام دفن بوده است.

یک نقاب کوچک طلایی که زینت بخش سربند زن بوده است

این آثار به دوره اواخر هون ها و پس از آن تعلق دارند و قدمت آرامگاه به نیمه دوم قرن پنجم یا نیمه نخست قرن ششم میلادی بازمی گردد. پژوهشگران احتمال می دهند که بسیاری از این تزیینات در کارگاه های محلی کاراکاباک ساخته شده باشند، نه اینکه از سرزمین های دور وارد شده باشند.

محل قرار گرفتن سر زن در مقبره و پلاک های کوچک طلایی که جزء تزیینات شال او بوده اند

اهمیت کاراکاباک نیز در همین نکته است. این سکونتگاه در روزگار باستان یک مرکز تولید و تجارت مهم در شرق دریای خزر بوده و بیش از 150 سکه از مناطق مختلف، از ایران ساسانی و سرزمین های سغدی و خوارزمی گرفته تا بیزانس و چین، در آن کشف شده است. همین یافته ها نشان می دهد که این منطقه در شبکه های تجاری گسترده میان آسیای مرکزی، قفقاز، ولگا و سرزمین های غربی قرار داشته است.

تصویر بازسازی شده از لباس های زن در هنگام تدفین

حتی این احتمال مطرح شده که کاراکاباک همان آسپابوتا باشد، یعنی همان شهری که جغرافی دان یونانی کلودیوس بطلمیوس در قرن دوم میلادی از آن نام برده است؛ هرچند این شناسایی هنوز قطعی نیست.

در مجموع، کفش های طلایی فقط یک اثر تجملی نیستند؛ آنها همراه با زیورآلات، کارگاه های محلی و سکه های خارجی، تصویری از جامعه ای ثروتمند و به شدت متصل به شبکه های تجاری گسترده در کرانه شرقی دریای خزر در حدود 1500 سال پیش ارائه می کنند.