به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، چاپ زیستی سه‌بعدی، یکی از فناوری‌های نوظهور و آینده‌ساز در حوزه پزشکی و درمان است که ظرفیت ایجاد تحول در تولید بافت‌ها و اندام‌های زیستی و کاهش بخشی از چالش‌های مرتبط با کمبود اعضای پیوندی و فهرست انتظار پیوند را دارد.

با وجود پیشرفت‌های قابل توجه در این حوزه، چاپ بافت‌ها و اندام‌های پیچیده همچنان با چالش‌های فناورانه متعددی روبه‌رو است. پایداری ساختار چاپ‌شده، حفظ عملکرد و بقای سلول‌ها و دستیابی به تعداد و تراکم مناسب سلولی از جمله مهم‌ترین این چالش‌ها به شمار می‌روند. تاکنون نمونه‌های اولیه و کوچک از برخی بافت‌ها و ساختارهای زیستی تولید شده است، اما دستیابی به فناوری چاپ اندام‌های قابل‌پیوند می‌تواند نقطه عطفی در پزشکی پیشرفته باشد.

اهمیت این فناوری موجب شده است که شماری از نهادهای معتبر بین‌المللی از جمله اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC)، مؤسسه تحقیقات صنعتی تایوان (ITRI)، مؤسسه Lux Research، مجمع جهانی اقتصاد (WEF)، سازمان علم و فناوری ناتو (NATO STO) و مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، چاپ زیستی سه‌بعدی را در میان فناوری‌های نوظهور و آینده‌ساز مورد توجه قرار دهند.

از سوی دیگر، روند پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد کشورهای پیشرو، به‌ویژه چین و آمریکا، سرمایه‌گذاری قابل توجهی در توسعه این فناوری انجام داده‌اند. در این شرایط، حمایت هدفمند از پژوهش و توسعه چاپ زیستی سه‌بعدی می‌تواند به کاهش فاصله فناورانه ایران با کشورهای پیشرو و ایجاد ظرفیت‌های جدید در حوزه پزشکی پیشرفته کمک کند.

محورهای اولویت‌دار فراخوان

در این فراخوان، دو محور اصلی برای حمایت پژوهشی در نظر گرفته شده است: توسعه نانوجوهرهای زیستی برای چاپ بافت‌های نرم، بافت‌های عملکردی و اندام‌های پیوندی از جمله گوش، بینی، مثانه، رگ، کبد، کلیه، قلب و ریه و توسعه روش‌های نوین چاپ زیستی با هدف افزایش عملکردهای مورد نیاز، از جمله افزایش ماندگاری و بقای سلول‌ها. در همین راستا، فراخوان مشترک ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو و بنیاد ملی علم ایران برای حمایت از پژوهش‌های حوزه‌های نوظهور منتشر شده است. بر اساس این فراخوان، طرح‌های پژوهشی منتخب در حوزه چاپ زیستی سه‌بعدی می‌توانند تا سقف 700 میلیون تومان حمایت مالی دریافت کنند.