به نقل از دلگرم، گیاه پتوس (Epipremnum aureum) که با نام های پوتوس، برگ قاشقی و عشقه طلایی نیز شناخته می شود، یکی از محبوب ترین و مقاوم ترین گیاهان آپارتمانی در سراسر جهان است. این گیاه زیبا با برگ های قلبی شکل و رونده جلووه ای خاص به دکوراسیون منزل یا محل کار می بخشد و به دلیل سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف، انتخاب ایده آلی برای افراد مبتدی و حرفه ای در نگهداری از گیاهان است.

در این مقاله، به بررسی کامل نحوه نگهداری، شرایط رشد، روش های تکثیر (قلمه زدن) و رفع مشکلات رایج گیاه پتوس می پردازیم. اگر به دنبال یک گیاه آپارتمانی مقاوم و کم دردسر هستید، پتوس بهترین گزینه برای شماست.

پتوس دارای دو نوع اصلی است: پتوس برگ معمولی (سبز) و پتوس برگ ابلق. هر دو نوع از نظر نگهداری تقریباً مشابه هستند، اما تفاوت های ظریفی در نیازهای نوری دارند.

علاوه بر این دو نوع اصلی، ارقام مختلفی مانند پتوس مهتابی، پتوس نقره ای و پتوس شاهکار نیز وجود دارند که محبوبیت زیادی میان علاقه مندان به گیاهان دارند.

برای داشتن یک پتوس سرسبز و پرپشت، باید شرایط محیطی مناسبی را فراهم کنید. در ادامه به بررسی دقیق هر یک از این شرایط می پردازیم.

پتوس گیاهی است که به نور مستقیم خورشید حساس است و در صورت دریافت نور مستقیم، دچار آفتاب سوختگی می شود. علائم این آسیب به صورت نقاط تاول گونه و سوختگی روی برگ ها ظاهر می شود. بهترین مکان برای نگهداری پتوس، پشت پنجره های جنوبی و شرقی با نور فیلتر شده یا پرده ای است. با این حال، این گیاه مقاوم به سایه است و در فضاهایی با نور کم نیز زنده می ماند، اما رشد آن کندتر خواهد شد.

نکته مهم: اگر نور محیط خیلی کم باشد، پتوس ابلق رنگ خود را از دست می دهد. برای حل این مشکل، گیاه را به تدریج به محیط پرنورتری منتقل کنید تا به شرایط جدید عادت کند.

آبیاری پتوس باید به گونه ای باشد که سطح خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. این کار از پوسیدگی ریشه ها جلوگیری می کند. فاصله آبیاری به عوامل مختلفی مانند دمای محیط، رطوبت، اندازه گلدان و فصل سال بستگی دارد.

قبل از آبیاری، حتماً با انگشت خود رطوبت خاک را بررسی کنید. اگر دو سانتی متر از سطح خاک خشک بود، زمان آبیاری فرا رسیده است. پتوس به رطوبت کم محیط مقاوم است، اما در صورت تمایل می توانید با غبارپاشی برگ ها، رطوبت مورد نیاز را تأمین کنید. در شرایط رطوبت بالا، برگ های پتوس درشت تر و پهن تر می شوند.

دمای ایده آل برای رشد پتوس حدود 22 درجه سانتی گراد است. این گیاه دمای بین 18 تا 30 درجه را تحمل می کند، اما از نوسانات شدید دما و جریان هوای سرد (مانند کولر گازی) باید محافظت شود.

اگر محیط خیلی سرد باشد (زیر 15 درجه)، رشد گیاه متوقف شده و برگ ها ممکن است چروکیده یا قهوه ای شوند. بهترین اقدام، انتقال گیاه به گوشه ای گرم تر از منزل است.

پتوس به خاکی سبک و با زهکشی خوب نیاز دارد. ترکیب مناسب برای کاشت این گیاه شامل خاک باغچه، ماسه و خاک برگ است. این ترکیب باعث می شود آب اضافی به راحتی از گلدان خارج شود و ریشه ها در معرض رطوبت زیاد قرار نگیرند. برای بهبود تهویه خاک می توانید از پرلیت نیز استفاده کنید.

برای رشد بهتر و داشتن برگ های درشت و شاداب، پتوس به مواد مغذی نیاز دارد. در فصل رشد (از فروردین تا آبان ماه) هر دو هفته یک بار از کود مایع استفاده کنید. می توانید 3 گرم کود محلول در آب را در یک لیتر آب حل کرده و به جای آبیاری به گیاه بدهید. در پاییز و زمستان، کوددهی را متوقف کنید تا گیاه دوره استراحت خود را گذراند.

یکی از دلایل محبوبیت پتوس، سهولت تکثیر آن است. با کمی دقت می توانید به راحتی گیاهان جدیدی از پتوس خود به دست آورید. بهترین زمان برای قلمه زدن، فصل بهار است، اما در محیط بسته آپارتمان می توانید در هر زمانی از سال این کار را انجام دهید.

مرحله اول: انتخاب قلمه مناسب

برای قلمه زدن، یک ساقه سالم و قوی را انتخاب کنید. قلمه باید حداقل یک گره (محل اتصال برگ به ساقه) داشته باشد. بهترین نوع قلمه، قلمه انتهایی با طول 8 تا 10 سانتی متر است. با یک چاقوی تیز و استریل، قلمه را از زیر گره ببرید.

مرحله دوم: ریشه دار کردن قلمه

دو روش اصلی برای ریشه دار کردن قلمه پتوس وجود دارد:

قلمه در آب: قلمه را در یک لیوان آب قرار دهید به طوری که گره زیر آب باشد. ظرف را در مکانی پرنور اما دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید. بعد از چند هفته، ریشه های سفید رنگی از گره خارج می شوند. پس از رسیدن ریشه ها به طول 2 تا 3 سانتی متر، قلمه را به گلدان منتقل کنید.

قلمه در خاک: انتهای قلمه را به پودر هورمون ریشه زایی آغشته کنید (این کار اختیاری است) و آن را در گلدانی با قطر دهانه 9 سانتی متر که با کمپوست بذر و قلمه یا خاک سبک پر شده است، بکارید. هر 3 تا 5 قلمه را می توانید در یک گلدان بکارید تا گیاه پتوسی پرپشت داشته باشید. خاک را مرطوب کرده و روی گلدان را با یک کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید تا رطوبت حفظ شود.

گلدان را در دمای حدود 20 درجه سانتی گراد و نور مناسب نگهداری کنید. ریشه دهی معمولاً یک ماه یا بیشتر طول می کشد.

مرحله سوم: انتقال و مراقبت اولیه

پس از ریشه دار شدن قلمه ها، آنها را به گلدان اصلی با خاک مناسب منتقل کنید. بهتر است قلمه ها را از ابتدا در گلدان نهایی بکارید تا ریشه ها دچار شوک نشوند. پس از کاشت، گیاه را با کود مایع تغذیه کنید و در مکانی روشن قرار دهید. گیاهانی که در بهار تکثیر شده اند، معمولاً انبوه تر و شکیل تر از گیاهانی هستند که در فصول دیگر قلمه زده اند.

پتوس گیاهی بالارونده است و برای اینکه ظاهری زیبا و منظم داشته باشد، به یک قیم نیاز دارد. ساقه های رونده پتوس را می توانید به دور قیم بپیچید یا به یک میله چوبی ببندید.

یکی از بهترین روش ها برای تربیت پتوس، استفاده از قیم خزه ای است. برای ساخت این نوع قیم، لوله ای را در گلدان قرار دهید و اطراف آن را با خزه بپوشانید و با نخ بافتنی محکم کنید. ساقه اصلی پتوس را به خزه ببندید. وقتی آبیاری می کنید، آب را روی خزه نیز بریزید. ساقه پتوس در محل های تماس با خزه ریشه تولید می کند و این ریشه ها به استحکام و رشد بهتر گیاه کمک می کنند.

برای حفظ تراکم گیاه، می توانید ساقه هایی که بیش از حد بلند شده اند را هرس کنید. ساقه های هرس شده را دور نریزید؛ از آنها برای قلمه زدن استفاده کنید!

پتوس به تعویض گلدان نیاز دارد تا ریشه ها فضای کافی برای رشد داشته باشند. زمانی که ریشه ها از منفذ زهکشی گلدان بیرون بزنند یا در سطح خاک دیده شوند، زمان تعویض گلدان فرا رسیده است.

برای این کار، گلدانی یک سایز بزرگتر از گلدان قبلی انتخاب کنید. مراحل زیر را دنبال کنید:

پتوس گیاهی مقاوم است، اما در صورت مهیا نبودن شرایط محیطی ممکن است با مشکلاتی مواجه شود.

در ادامه به برخی از رایج ترین علائم و راه حل های آنها اشاره می کنیم:

اگر برگ های پتوس می ریزند و ساقه ها خم می شوند، احتمال دارد گیاه با کمبود آب یا خشکی هوا مواجه است. گیاه را به طور کامل آبیاری کنید و به محلی خنک تر و با رطوبت بالا منتقل کنید.

این مشکل معمولاً به دلیل نور کم و یا کمبود مواد غذایی رخ می دهد. گیاه را به محیطی پرنورتر منتقل کنید و کوددهی منظم را فراموش نکنید.

وجود لکه های قهوه ای و سیاه در مرکز یا نوک برگ ها نشانه آسیب اشعه مستقیم آفتاب است. گیاه را به محل سایه تری منتقل کنید و برگ های سوخته را جدا کنید.

این لکه ها اغلب نشانه آلودگی به حشره ی شپشک سپردار است. برای درمان، هفته ای یک بار از سم حشره کش نفوذی استفاده کرده و گیاه را سمپاشی کنید تا علائم برطرف شود.

اگر پتوس رشد نمی کند، احتمالاً محیط گیاه بیش از حد سرد است. گیاه را به جای گرمتری منتقل کنید. هوای سرد همچنین باعث چروکیده و قهوه ای شدن برگ ها می شود.

زردی و ریزش برگ های پایینی معمولاً به دلیل خاک باتلاقی (آبیاری بیش از حد) یا آبیاری با آب خیلی سرد اتفاق می افتد. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری خشک شود و از آب با دمای محیط (ولرم) برای آبیاری استفاده کنید.

پتوس به دلیل داشتن کلسیم اگزالات برای انسان و حیوانات خانگی (سگ و گربه) سمی است. در صورت خورده شدن، باعث تحریک دستگاه گوارش و استفراغ می شود. این گیاه کشنده نیست اما می تواند بسیار ناخوشایند باشد.