دیروز چهل و ششمین سالروز تهاجم عراقِ تحت حاکمیت صدام به ایران بود. صدام همان روزهای اول جنگ در حالی که پایش روی خاک اشغال شده ایران در مرزهای جنوب غربی بود، به خبرنگاران وعده داد مصاحبه بعدی با آنها را چند روز دیگر در تهران انجام خواهد داد.
توهم صدام بی دلیل نبود. ایران به تازگی یک انقلاب طوفانی را پشت سر گذاشته بود. انقلابی که تقریباً تمام ارکان کشور را دچار تغییر و تحول اساسی کرده بود و بسیاری از نهادها نوپا بودند. بسیاری از فرماندهان ارشد ارتش یا فرار کرده بودند و یا دستگیر و محاکمه شده بودند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تازه تاسیس شده بود و بسیاری از نیروهایش فاقد کمترین تجربه نظامی بودند و از این رو در محاسبات دشمن وزنی نداشت که بتواند از پس یک تهاجم تمام عیار خارجی برآید.
در مجموع صدام تصور میکرد با ایرانی ضعیف مواجه است که یک تهاجم سریع و گسترده نظامی می تواند آن را به تسلیم واداشته و پیروزی بزرگ و آسانی را بصورت سریع و برق آسا نصیب او سازد. آن توهم خونبار به جنگی هشت ساله مبدل شد و صدام به هیچ کدام از اهدافی که در ابتدای جنگ اعلام کرده بود نرسید.

ترامپ که اینک مشغول جنگ با ایران است، شباهت های غیرقابل انکاری با صدام دارد. ترامپ هم گمان می کرد ایران در وضعیتی شکننده و ضعیف قرار دارد و یک تهاجم سریع و گسترده هوایی، کار را تمام می کند. همانطور که صدام جنگ را با یک تهاجم هوایی وسیع به ده ها هدف نظامی و غیرنظامی در خاک ایران آغاز کرد و انتظار فلج شدن ایران را داشت.

ترامپ و صدام در یک نکته دیگر نیز شباهت دارند. صدام در جنگ بارها با استفاده از بمب های شیمیایی اهدایی غرب و همینطور حمله هوایی به مناطق شهری و غیرنظامی و کشتن شهروندان غیرنظامی ایران مرتکب جنایت جنگی شد. ترامپ هم با حمله به مدارس، دانشگاه ها، بیمارستان ها و دیگر اهداف غیرنظامی ایران در جنگ جاری دست به جنایت جنگی زد. حمله به مدرسه میناب در نخستین روز جتگ و کشتار بیش از 120 دانش آموز تنها یکی از این جنایت هاست.

شباهت دیگر این دو در نسبت و رابطه آنها با برخی همسایگان جنوبی ایران است. برخی از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در جنگ هشت ساله، عملاً به یک صندوق مالی طلایی برای پشتیبانی از ماشین جنگی صدام تبدیل شدند و به او در ارتکاب به جنایت هایش کمک کردند. این کشورها در جنگ جاری نیز با در اختیار گذاشتن قلمرو سرزمینی خود به ارتش آمریکا و دیگر پشتیبانی های جنگی از متجاوزان به خاک ایران، عملاً همدست ترامپ و جنایتهایش شدند. همانطور که ایستادن پشت سر صدام در آن جنگ برای این کشورها پشیمانی به بار آورد، اکنون نیز این کشورها روی اسب بازنده شرط بسته و از تبعات این اشتباه در امان نیستند.

شباهت دیگر این دو مرد متوهم و جنایتکار، محاسبه غلط آنان نسبت به مردم ایران است. صدام گمان می کرد مردم عرب زبان استان خوزستان برای متجاوزان فرش قرمز پهن می کنند. اما آنان اولین کسانی بودند که مقابل این تهاجم جانانه ایستادند و مقاومتی ماندگار و تاریخی از خود نشان دادند. ترامپ هم خیال می کرد پس از شروع بمباران سنگین هوایی، مردم ایران به خیابان ریخته و طرح او را برای براندازی جمهوری اسلامی ایران تکمیل می کنند. او بارها به صراحت این خیال خام را به زبان آورد و حتی یک بار با کلافگی و عصبانیت از اینکه چرا مردم ایران دست به شورش نمی زنند ابراز تعجب و نارضایی کرد!

دیکتاتور عراق سرنوشتی عبرت آمیز داشت. منابع عراقی می گویند وقتی به محل اجرای حکم اعدام برده شد و طناب دار را بر گردنش انداخته بودند، ناسزا می گفت و ایران را مسبب آن پایان حقارت آمیز سرنوشت خود می دانست. ترامپ تا پایان عمر، سایه انتقام ایران را در تعقیب خود خواهد دید و می تواند برای تسکین ترس و استیصال خود، زیر لب ناسزا بگوید. دنیا ظرفیت تسویه حساب با این دو جنایتکار بزرگ تاریخ را ندارد. آنان در جهنم همسایگان مناسبی برای یکدیگر خواهند بود.