به گزارش "ورزش سه"، شکست‌های اخیر مقابل ژاپن به سوژه‌ای برای تمسخر تیم ملی والیبال ایران تبدیل شده، اما واقعیت‌های والیبال دو کشور نشان می‌دهد مقایسه امروز با دوران نسل طلایی ایران چندان منطقی نیست.

*ژاپن؛ کلیدواژه‌ای برای تمسخر تیم ملی
تیم ملی والیبال ایران در ناگویا سومین تورنمنت متوالی خود در سال ۲۰۲۶ را پشت سر می‌گذارد. شاگردان روبرتو پیاتزا پیش از این در لیگ ملت‌ها و رقابت‌های قهرمانی آسیا حضور داشتند؛ دو تورنمنتی که شرایط کاملاً متفاوتی برای تیم ملی رقم زد.

لیگ ملت‌ها برای ایران به شکلی کابوس‌وار پیش رفت و ملی‌پوشان تا روزهای پایانی برای قطعی کردن بقای خود در این رقابت‌ها جنگیدند. پس از آن، تیم پیاتزا راهی فوکوئوکا شد تا در قهرمانی آسیا حاضر شود؛ مسابقاتی که قهرمانی در آن به معنای کسب مستقیم سهمیه المپیک لس‌آنجلس بود.

*همه‌چیز تا فینال خوب پیش رفت
ایران در قهرمانی آسیا نمایش قابل قبولی داشت و یکی پس از دیگری از سد رقبای خود عبور کرد تا به فینال برسد؛ جایی که مطابق انتظار ژاپن در سوی دیگر تور قرار داشت. تیمی که ایران چندی قبل در لیگ ملت‌ها نیز مقابل آن قرار گرفته و در یک بازی نزدیک و تماشایی با نتیجه ۳ بر ۲ شکست خورده بود.

در فینال قهرمانی آسیا نیز اگرچه ایران در نهایت با نتیجه ۳ بر صفر شکست خورد، اما شاگردان پیاتزا در هیچ‌کدام از سه ست نمایش ضعیفی نداشتند. ایران در دو ست حتی تا بعد از امتیاز ۲۰ از ژاپن پیش افتاد و در ست نخست نیز تا امتیاز ۱۹ برابر ۱۹ دو تیم کاملاً پایاپای پیش رفتند.

*یک شکست، یک حسرت بزرگ
در واقع اگر ایران در امتیازات پایانی دقت بیشتری داشت، نتیجه فینال می‌توانست کاملاً متفاوت باشد، اما این اتفاق رخ نداد تا ژاپن قهرمان شود و ایران از رسیدن به المپیک از مسیر قهرمانی آسیا باز بماند. حالا تیم ملی ایران در ناگویا به دنبال جبران و کسب مدال طلاست.

روی کاغذ، ایران یکی از مدعیان اصلی قهرمانی بازی‌های آسیایی محسوب می‌شود و کاروان ورزش ایران، کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش نیز حساب ویژه‌ای روی طلای والیبال باز کرده‌اند. ملی‌پوشان هم شروع خوبی داشتند و امروز قرقیزستان را در یک مسابقه آسان با نتیجه ۳ بر صفر شکست دادند.

*وقتی ژاپن تبدیل به سوژه شد
با این حال، پس از پایان مسابقه اتفاق عجیبی در فضای مجازی رخ داد. بخشی از کاربران ایرانی بار دیگر با استفاده از کلیدواژه «ژاپن» به تمسخر تیم ملی پرداختند؛ از جمله با جملاتی مانند «چه فایده‌ای دارد، آخرش به ژاپن می‌بازید»، «بروید آخر به ژاپن ببازید» یا «بروید فینال که ژاپن منتظرتان است».

این اتفاق البته پیش از این نیز در صفحه‌های رسمی فدراسیون جهانی و فدراسیون والیبال ایران والیبال دیده شده بود، اما تکرار آن در شرایط فعلی شاید بیشتر از آنکه نقدی به تیم ملی باشد، نادیده گرفتن واقعیت‌های جدید والیبال ایران و ژاپن است.

*ژاپن دیگر ژاپن سابق نیست
برای درک بهتر شرایط باید به یک دهه قبل بازگشت. بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰، ایران در بسیاری از تقابل‌های خود مقابل ژاپن به پیروزی می‌رسید و برای سامورایی‌ها به یک رقیب بسیار دشوار تبدیل شده بود. نسل طلایی والیبال ایران توانسته بود جایگاه قدرت اول آسیا را از ژاپن بگیرد و سال‌ها بر این قاره حکمرانی کند.

اما شرایط امروز کاملاً متفاوت است. ژاپن در سال‌های اخیر نه‌تنها به یکی از قدرت‌های اصلی آسیا تبدیل شده، بلکه در سطح جهان نیز نتایج قابل توجهی کسب کرده است. این تیم قهرمانی آسیا را به دست آورده و حتی به فینال لیگ ملت‌ها رسیده؛ اتفاقی که در دوران نسل طلایی ایران نیز برای تیم ملی کشورمان رخ نداده بود.

*نسل طلایی ایران تمام شده، نسل جدید در راه است
ژاپن امروز بازیکنانی دارد که در بهترین باشگاه‌های جهان بازی می‌کنند و خود ملی‌پوشان این کشور نیز بارها از هدف‌گذاری برای کسب مدال المپیک صحبت کرده‌اند. بنابراین شکست مقابل چنین تیمی، به‌خصوص برای تیمی جوان که در حال پوست‌اندازی است، لزوماً اتفاقی غیرعادی محسوب نمی‌شود.

از سوی دیگر، تیم ملی ایران نیز دیگر همان تیم سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ نیست. پیاتزا پروژه جوان‌سازی قابل توجهی را آغاز کرده و ایران در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ جوان‌ترین تیم مسابقات بود. این تیم هنوز در حال شکل‌گیری است و نمی‌توان انتظار داشت نسل جدید بلافاصله همان دستاوردهای نسل طلایی را تکرار کند.

*باید به نسل جدید فرصت داد
اینکه شکست‌های اخیر مقابل ژاپن نادیده گرفته شود، منطقی نیست و طبیعتاً نقاط ضعف تیم ملی باید مورد بررسی قرار بگیرد، اما تبدیل کردن ژاپن به ابزاری برای تخریب دائمی تیم ملی نیز نمی‌تواند کمکی به والیبال ایران کند.

همان‌طور که ژاپن برای رسیدن به جایگاه فعلی خود مسیر مشخصی را طی کرده، نسل جدید ایران نیز برای رسیدن به اوج به زمان نیاز دارد.

شاید همین نسل جوان در سال‌های آینده به نسل طلایی جدید والیبال ایران تبدیل شود، اما برای مشخص شدن این موضوع باید به بازیکنان و کادر فنی فرصت داد. قرار نیست هر شکست مقابل ژاپن به معنای پایان کار والیبال ایران باشد؛ همان‌طور که پیروزی‌های ایران مقابل ژاپن در دهه گذشته نیز همیشگی نبود.

ناگویا؛ فرصتی برای تغییر داستان
ژاپن اگرچه در بازی‌های آسیایی ناگویا با ترکیب اصلی خود حاضر نشده، اما همچنان یکی از رقبای مهم ایران برای کسب مدال طلا محسوب می‌شود. بنابراین احتمال رویارویی دوباره دو تیم می‌تواند یک آزمون مهم برای شاگردان پیاتزا باشد.

اگر ایران بتواند در ناگویا مقابل ترکیب دوم ژاپن به پیروزی برسد، این برد شاید به‌تنهایی معنای خاصی نداشته باشد، اما می‌تواند برای تیم جوان پیاتزا تجربه‌ای مهم باشد و مقدمه‌ای برای تغییر موازنه در سال‌های آینده شود. والیبال ایران برای بازگشت به قله آسیا به جای ترس از نام ژاپن، بیش از هر چیز به ساختن تیمی نیاز دارد که بتواند دوباره مقابل بهترین‌های قاره و جهان رقابت کند.