مهدی محمدی-واگذاری شرکت شفادارو فقط یک معامله معمول بورسی نیست؛ این اقدام گامی در مسیر اصلاح ساختار بانک ها و بازگرداندن منابع بانکی به ماموریت اصلی آنهاست. واگذاری هلدینگ سرمایه گذاری شفادارو از سوی بانک ملی ایران را باید در چارچوبی فراتر از فروش سهام یک مجموعه دارویی ارزیابی کرد. مساله اصلی این است که آیا بانک ها باید همچنان مالک و اداره کننده بنگاه های اقتصادی باشند یا منابع و ظرفیت مدیریتی آنها باید بر ماموریت اصلی بانکداری، یعنی تجهیز منابع، تامین مالی تولید و پشتیبانی از اقتصاد کشور، متمرکز شود؟

مبنای قانونی واگذاری روشن است. ماده 16 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، بانک ها و موسسات اعتباری را به واگذاری سهام خود و شرکت های تابعه در بنگاه های دارای فعالیت غیربانکی مکلف کرده است. تشخیص غیربانکی بودن فعالیت این بنگاه ها نیز بر اساس همین ماده بر عهده بانک مرکزی است. ماده 17 همین قانون نیز در چارچوب مقرر، ضمانت اجراهایی برای عدم انجام تکالیف قانونی پیش بینی کرده است. بنابراین، واگذاری شفادارو در صورت احراز شمول قانونی، اقدامی در مسیر اجرای تکلیف قانونی است، نه صرفا یک انتخاب سلیقه ای مدیریتی. البته منافع اقتصادی این واگذاری نیز قابل توجه است. نخست، خروج از بنگاه داری می تواند منابع مالی و ظرفیت مدیریتی بانک ملی را آزاد کند تا به جای اداره مستقیم شرکت های غیربانکی، بر تامین مالی بنگاه های اقتصادی و ارائه خدمات بانکی متمرکز شود. دوم، انتقال مالکیت به سرمایه گذار توانمند می تواند زمینه مدیریت تخصصی تر، سرمایه گذاری جدید و ارتقای بهره وری در مجموعه دارویی را فراهم کند. سوم، واگذاری شفاف در بازار سرمایه، امکان ارزیابی عمومی معامله و نظارت بر فرآیند کشف قیمت را تقویت می کند.

البته نباید فراموش کرد که فروش سهام به تنهایی تضمین کننده تحقق این منافع نیست. قیمت گذاری منصفانه، اهلیت خریدار، شفافیت شرایط معامله و تعهد به حفظ ظرفیت تولید، اشتغال و پایداری تامین دارو، از الزامات موفقیت واگذاری است. در صنعت دارو، منافع عمومی و امنیت تامین دارو باید هم زمان با ملاحظات اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، مخالفت با واگذاری باید با استدلال حقوقی و اقتصادی روشن همراه باشد؛ همان طور که موافقت با آن نیز نباید به معنای نادیده گرفتن حساسیت های صنعت دارو تلقی شود. راه حل، توقف اصل واگذاری نیست؛ بلکه نظارت دقیق بر چگونگی اجرای آن است. شفادارو می تواند آزمونی مهم برای عبور از بنگاه داری بانکی به بانکداری حرفه ای باشد؛ آزمونی که موفقیت آن نه با اصل اعلام فروش، بلکه با شفافیت معامله، کیفیت خریدار و منافع حاصل برای بانک، صنعت دارو و اقتصاد کشور سنجیده خواهد شد.