به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد نانو، گرافن که به دلیل ویژگی‌های مکانیکی و فیزیکی ویژه خود در صنایع مختلف مورد توجه قرار گرفته است، به‌تدریج راه خود را به محصولات مصرفی نیز باز می‌کند. یکی از حوزه‌های کاربردی این ماده، تقویت پلیمرها و مواد مورد استفاده در تولید کفش است؛ محصولاتی که به‌ویژه در فعالیت‌های ورزشی، تحت فشار، اصطکاک و سایش مداوم قرار دارند. در تازه‌ترین تحول در این زمینه، شرکت فرست گرافن نخستین سفارش تولیدی افزودنی گرافنی خود را از شرکت آمریکایی فلکس فوت‌ور دریافت کرده است تا این ماده در تولید کفش‌های ورزشی و روزمره به کار گرفته شود.

بر اساس اعلام فرست گرافن، فلکس فوت‌ور از افزودنی PureGRAPH در کفش‌های عملکردی باشگاهی سری Graphene XT و همچنین محصولات روزمره خود استفاده خواهد کرد. این افزودنی قرار است در بخش‌هایی از زیره کفش به کار رود که بیش از سایر قسمت‌ها در معرض سایش و فرسودگی قرار دارند. هدف از این کاربرد، بهبود دوام زیره، افزایش مقاومت در برابر ساییدگی و پارگی و ارتقای چسبندگی کفش است؛ آن هم بدون آنکه وزن محصول افزایش یابد.

زیره کفش یکی از اجزای تعیین‌کننده در عملکرد و طول عمر آن به شمار می‌رود. در کفش‌های ورزشی، تماس مکرر با سطوح مختلف و فشارهای ناشی از حرکت می‌تواند به فرسودگی تدریجی زیره منجر شود. کاهش مقاومت این بخش نه‌تنها عمر مفید کفش را محدود می‌کند، بلکه ممکن است بر کیفیت تماس با سطح و عملکرد آن در تمرین‌های ورزشی نیز اثر بگذارد. ازاین‌رو، تولیدکنندگان همواره به دنبال موادی هستند که بتوانند استحکام و مقاومت سایشی زیره را بهبود دهند، بدون آنکه انعطاف‌پذیری یا وزن کفش را به شکل نامطلوب تغییر دهند.

گرافن به دلیل ساختار ویژه خود می‌تواند به‌عنوان افزودنی تقویت‌کننده در برخی مواد پلیمری مورد استفاده قرار گیرد. در صورت پراکنش مناسب و سازگاری با ماده پایه، افزودن مقدار کنترل‌شده‌ای از این ماده ممکن است بر خواص مکانیکی ترکیب نهایی اثر بگذارد. بااین‌حال، عملکرد واقعی به عواملی مانند نوع پلیمر، مقدار افزودنی، کیفیت پراکنش گرافن و فرایند ساخت بستگی دارد. در خبر منتشرشده درباره این سفارش، جزییات فنی مربوط به میزان گرافن مصرفی یا اندازه‌گیری‌های کمی از میزان بهبود دوام و چسبندگی اعلام نشده است؛ بنابراین، ارزیابی دقیق عملکرد کفش‌های جدید به داده‌های آزمون محصول نیاز دارد.

فلکس فوت‌ور پیش از این نیز کفش‌هایی با فناوری تقویت‌شده به کمک گرافن را تحت عنوان Graphene-Pro به بازار عرضه کرده است. سفارش جدید، گامی فراتر از عرضه محصولات با نام تجاری مرتبط با گرافن محسوب می‌شود؛ زیرا به استفاده از افزودنی PureGRAPH شرکت فرست گرافن در یک کاربرد تولیدی مشخص مربوط است. به گفته فرست گرافن، این سفارش می‌تواند زمینه‌ای برای تداوم تأمین این ماده فراهم کند؛ به‌ویژه اگر حجم تولید کفش‌های فلکس افزایش یابد.

مایکل بل (Michael Bell)، مدیرعامل فرست گرافن، اعلام کرده است که این توافق تجاری با شرکتی شناخته‌شده در سطح جهانی می‌تواند مسیرهایی برای ایجاد تقاضای تکرارشونده و پایدار برای PureGRAPH فراهم کند. اهمیت چنین سفارش‌هایی برای تولیدکنندگان مواد پیشرفته تنها به فروش اولیه محدود نمی‌شود؛ بلکه استفاده مستمر از یک افزودنی در فرایند تولید مشتری صنعتی می‌تواند به تثبیت بازار، برنامه‌ریزی بهتر تولید و افزایش حجم عرضه کمک کند.

این همکاری در ادامه فعالیت‌های پیشین فرست گرافن برای ورود به بازار محصولات مبتنی بر لاستیک و پلیمر انجام شده است. این شرکت پیش‌تر با شرکت استرالیایی استیل بلو (Steel Blue) برای استفاده از PureGRAPH در چکمه‌های ایمنی همکاری کرده بود. همچنین، شرکت اندونزیایی پی‌تی آلاسماس برکت اوتاما (PT Alasmas Berkat Utama)، تولیدکننده چکمه‌های مورد استفاده در معادن، از دیگر مجموعه‌هایی است که در این حوزه با فرست گرافن همکاری داشته است.

ورود این افزودنی به کفش‌های ورزشی نشان می‌دهد که کاربردهای تجاری گرافن دیگر صرفاً به صنایع سنگین، تجهیزات تخصصی یا نمونه‌های آزمایشگاهی محدود نیست و تولیدکنندگان در حال بررسی استفاده از آن در محصولات روزمره نیز هستند. البته موفقیت این رویکرد در بازار به عواملی فراتر از حضور گرافن وابسته است؛ از جمله دوام اثبات‌شده محصول، راحتی استفاده، هزینه تولید، امکان تولید انبوه و استقبال مصرف‌کنندگان.

در حال حاضر، سفارش فلکس فوت‌ور نخستین کاربرد تولیدی PureGRAPH در حوزه کفش‌های ورزشی برای فرست گرافن به شمار می‌رود. اگر استفاده از این افزودنی بتواند در آزمون‌های عملکردی و استفاده واقعی، بهبود مورد انتظار را ایجاد کند و از نظر اقتصادی نیز مقرون‌به‌صرفه باشد، این همکاری می‌تواند زمینه گسترش حضور گرافن در صنعت کفش را فراهم کند. بااین‌حال، میزان بهبود عملکرد و گستره تجاری این کاربرد هنوز به اطلاعات فنی و نتایج عملی بیشتری نیاز دارد.