جنگ؛ زندگی از خاورمیانه تا دریای عمان را مختل کرده است. حتی آسیب هایش به صورت غیرمستقیم در نواحی دیگر کره زمین به چشم می خورد.

به گزارش اعتماد، ماهیگیرهای چابهاری که تنها صیادهای ایرانی آب های آزاد محسوب می شوند، جزیی از این پازل متزلزل هستند، ولی آنچنان که ناخدا روایت می کند، چالشی جدی برای او و دیگر همکارانش روی دریا رخ داده است که یک سوی آن به نظامی های امریکایی باز می گردد.

بنا بر گزارش های رسیده، در هفته های ابتدای جنگ، لنج ماهیگیری ایرانی50 فوتی که در محدوده آب های آزاد با پرچم ایران در حال صید بود، توسط نظامی های امریکا توقیف یا کاملا تخریب شده است. فعالان صنفی می گویند از سوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و سفارت ایران در مسقط پیگیر وضعیت 22 ماهیگیر کنارکی هستند ولی از سرنوشت آن ها هنوز خبری در دست نیست.

تا اینجای کار مالک لنج ماهیگیری که امیدوار است برای خدمه اتفاق ناگواری رخ نداده باشد و همه آن ها زنده باشند، خود را به عمان رسانده تا از فرجام صیادها و شناور باخبر شود و خانواده ها را از نگرانی خارج کند. جزییات این درگیری بین ماهیگیرهای بی دفاع ایرانی و ناو نظامی امریکایی را عضو تعاونی صیادی چابهار برایمان روایت می کند، ولی برای تاکید بر غیرمسلح بودن ماهیگیرها می توانیم به گزارش هایی که پیش از این منتشر کرده ایم، مراجعه کنید.

دست کم در یک دهه اخیر، ماهیگیرهای ایرانی همواره مورد هجوم دزدان دریایی سومالی قرار می گرفتند وعدم همراه داشتن تجهیزات دفاعی و حتی نیمه نظامی بارها برای دزدان دریایی تعجب برانگیز بوده است. تاکنون تعداد زیادی از ناخداها، ملوان ها و ماهیگیران به دلیل غیرمسلح بودن جان خود را در درگیری ناعادلانه از دست داده اند.

با این حال فعالان صنفی در ادامه رایزنی های رسمی و غیررسمی توانستند با دولت سومالی که توسط دزدان دریایی این ناحیه مدیریت می شود، مسیرهای صلح آمیزی باز کنند، ولی تهدیدها همچنان باقی است. حدود 6 ماه پیش دو ناخدای ایرانی با شلیک نظامی های سومالیایی جان خود را از دست دادند و باقی نفرات حاضر را دستگیر کردند.

بسیاری از خانواده ها در کنارک و چابهار از طلوع تا غروب، چشم به راه دریا هستند تا شاید بتوانند عزیزان شان را بار دیگر ملاقات کنند. وضعیت اقتصادی شکننده، راهی جز رفتن روی آب را برای اهالی بومی باقی نگذاشته است، آن هم در چابهار که روزی قرار بود روزنه شکوفایی اقتصادی باشد.

نگرانی از سرنوشت مبهم ماهیگیران ایرانی که در دام نظامی های امریکایی افتادند هر ساعت بیشتر می شود. آن طور که ناخدا افشار می گوید آن ها می توانند ماهیگیرهای دربند دزدان دریایی را به راحتی به خانه بازگردانند، ولی درمورد نجات همکاران شان مطمئن نیست.

ناخدا علیم افشار فعال صنفی و رییس هیات مدیره تعاونی صیادی چابهار در مورد آخرین شرایط صنفی-معیشتی ماه های اخیر می گوید: با توجه به شرایط جنگی و فضای موجود، جامعه صیادی منطقه سیستان وبلوچستان، به ویژه شناورهای مستقر در اسکله چابهار و مناطق اطراف، همچنان با تلاش و پشتکار به فعالیت خود ادامه می دهد. با وجود برخی محدودیت ها و تهدیدهای نظامی، صیادان ما از کار و تلاش دست نکشیده اند و همچنان برای تامین نیازهای معیشتی خانواده هایشان راهی دریا می شوند.

در واقع باید بگویم که زندگی همچنان بر روال عادی ادامه دارد و حتی برای جبران کمبودهای غذایی هموطنان جهت رفتن به آب های آزاد با همه تهدیدها، اعلام آمادگی کرده ایم که در این مورد در انتظار همکاری های مسوولان هستیم. مورد دیگر اینکه خوشبختانه همکاری با شیلات و دیگر مدیران استانی به سطح مطلوبی رسیده است که این می تواند نویدبخش وضعیت صنفی مناسب ما باشد و منتظریم دریا آرام شود تا بتوانیم از آخرین روزهای فصل صید استفاده کنیم.

او در ادامه با اشاره به روزی که دیوار صوتی چابهار توسط جنگنده های امریکایی شکسته شد ولی آن ها بندر را خالی نکردند، اضافه می کند: در ارتباط با برخی حوادث، باید به درگیری ها و تهدیداتی که متوجه شهروندان چابهاری شد، اشاره کنم. خوشبختانه حمله به چابهار تنها یک بار رخ داد. در آن روز جِت جنگنده سفیدرنگی بر فراز بندر آمده بود که باعث وحشت همه شد. بلافاصله تصمیم گرفتیم که لنج های پهلو گرفته را در دریا پخش کنیم تا بعد از حمله احتمالی، زیان کمتری ببینیم.

اما تصمیم بر این شد خونسردی مان را حفظ کنیم و در واقع هیچ تحرک خاصی نکردیم و چشم به آسمان دوختیم. نیروهای مسلح با شلیک های رگباری پدافند و با استفاده از آرپی چی، پرنده ای که می گفتند فانتوم بود را فراری دادند. همین مورد توانست جو روانی مثبتی بین خانواده ها ایجاد کند و بار دیگر نشان دادیم که ماهیگیرها و نیروهای محلی با وجود شرایط دشوار از خانه خود عقب نشینی نمی کنند.

افشار با تاکید بر اعلام آمادگی برای صید فراساحلی برای تامین محصولات شرکت های تولیدکننده تُن ماهی اضافه می کند: با وجود همه این مشکلات، صیادهای منطقه همچنان امیدوارند که با همکاری مسوولان دولتی- استانی، موانع موجود برطرف شود، سوخت و امکانات لازم به موقع تامین و شرایط برای ادامه فعالیت های صیادی و رونق اقتصادی منطقه فراهم شود. آمادگی برای رفتن به دریا وجود دارد و طبق هماهنگی ها سوخت نیز در صورت آرام شدن دریا و مسیرها، در اختیارمان قرار خواهد گرفت.

توجه داشته باشید که فعالیت این بخش، نه تنها به حفظ اشتغال حدود 24 هزار نفر صیاد و روشن شدن کارخانه های مرتبط کمک می کند، بلکه در رونق تولید، حفظ معیشت مردم و پایداری اقتصادی این ناحیه نقش مهمی ایفا می کند.

ناخدا با روایت اینکه چه حادثه ای برای لنج ماهیگیری ایرانی در آب های آزاد رخ داده است، ادامه می دهد: جنگ نه تنها اینجا در چابهار گریبان ما را گرفت، بلکه حالا غیر از دزدان دریایی سومالی باید نگران تهدیدهایی از سوی ناوهای نظامی امریکایی هم باشیم. در ماه های اخیر به دلیل حضور شناورها و ناوهای امریکایی ها در مسیرهای همیشگی ماهیگیری، صیادها ناچارند مسیر خود را تغییر بدهند و راه دورتری را انتخاب می کنند، حتی برای جلوگیری از برخورد و ایجاد مشکل و بازجویی، موقعیت یاب (GPS) را خاموش می کنند تا درگیر مزاحمت ناوها نشوند.

با توجه به اینکه هنوز از وضعیت سلامت شناورهای ایرانی که به آب های دور رفته اند، خبر دقیقی نداریم و اینکه نظامی های امریکایی چه برخوردی با آن ها داشته اند، ولی معدود همکارانی که به ساحل رسیده اند گزارش هایی در مورد توقیف شناور و بازداشت احتمالی سرنشینان داده اند. مشخصا یکی از شناورهایی ایرانی (به دلیل درگیری) به شدت آسیب دیده و به سمت کشور عمان منتقل شد و نیروهای امریکایی اجازه بازگشتش به ایران را ندادند و هنوز در انتظار رسیدن خبر جدید هستیم.

طبق برآوردها این شناور 50 فوتی، دست کم 22 نفر سرنشین داشت که حدود 3 ماه است که می گویند در مسقط بازداشت هستند. گفته شده به دلیل صید در منطقه ای خاص، بازداشت شده اند. برای اطلاع از خبرهای دقیق طی روزهای اخیر ع. آ مالک لنج به عمان رفته تا از وضعیت سرنشینان آگاه شود. این موضوع موجب نگرانی خانواده های آنان شده است. از طریق مسوولان محلی موضوع را با وزارت امور خارجه و همچنین سفارت ایران در مسقط در میان گذاشتیم و همچنان در انتظار خبری از آن ها هستیم.

بعد از پایان صحبت های ناخدا در مورد سرنوشت نامعلوم ماهیگیرهای کنارکی، از مزاحم همیشگی شان یعنی دزدان دریایی سومالی پرسیدم. افشار با اشاره به روابط جدید با دولت سومالی، وضعیت را تغییر یافته توصیف کرد که می توانند با پرداخت مبلغی به راحتی ماهیگیری کنند ولی همچنان به واقعه ناگواری اشاره دارد که هنوز آگاهی کاملی از پشت پرده آن ندارد.

او در همین مورد ادامه می دهد: در بخش هایی از مسیرهای دریایی نیز گزارش هایی از مزاحمت دزدان دریایی سومالی و ناامنی های دریایی وجود دارد که نسبت به گذشته کاهش داشته ولی همچنان تهدیدها مشاهده می ‎شود که در مواردی منجر به خسارت و حتی شهادت تعدادی از نیروهای ماهر شده است. حدود 6 ماه پیش به دلیل برخی سوءتفاهم ها یکی از لنج های ماهیگیری با حدود 30 سرنشین متوقف شد که متاسفانه 2 نفر از بهترین رفیق های مان که ناخداهای معروف منطقه بودند در سومالی به دلیل شلیک نیروهای نظامی کشته شدند که هنوز در سوگواری به سر می بریم.