مولف و باستان شناس هرمزگانی با اشاره به شواهد حاصل از کاوش های باستان شناسی در میناب، از کشف مستنداتی خبر داد که نشان می دهد ایرانیان از حدود 2 هزار سال پیش با ایجاد یک پایگاه دریایی در حاشیه تنگه هرمز، بر یکی از مهم ترین گلوگاه های تجارت جهانی نظارت داشته اند؛ اقدامی راهبردی که بیانگر درک عمیق ایرانیان از اهمیت ژئوپلیتیکی این آبراهه در شبکه تجارت بین المللی دوران باستان است.

به گزارش ایرنا، حسین حسین زاده شهابی با توجه به پیشینه تاریخی تسلط ایرانیان بر تنگه هرمز، گفت: حدود 2 هزار سال پیش، مهم ترین شبکه تجاری جهان با عنوان جاده ابریشم شناخته می شد که در قالب 2 مسیر عمده زمینی و دریایی، شرق و غرب دنیای باستان را به یکدیگر متصل می کرد.

وی افزود: مسیر زمینی جاده ابریشم از چین آغاز می شد و پس از عبور از فلات ایران، از مسیر باستانی رگا (شهر ری) به سوی غرب امتداد می یافت و از طریق میان رودان و آناتولی به قلمرو روم باستان در اروپا می رسید. در کنار آن، جاده ابریشم دریایی نیز نقش تعیین کننده ای در تبادلات اقتصادی جهان آن روزگار ایفا می کرد؛ مسیری که از سواحل چین و هند آغاز می شد و پس از عبور از تنگه هرمز و خلیج فارس، به بصره می رسید و از آنجا راه خود را به بازارهای غربی ادامه می داد.

این پژوهشگر حوزه تاریخ و باستان شناسی با توجه به یافته های جدید در منطقه میناب تصریح کرد: در محدوده نخل ابراهیمی میناب، بقایای یک دژ متعلق به دوره اشکانی شناسایی و مورد کاوش باستان شناسی قرار گرفته است. همچنین یک خور باستانی با نام خور کهور لنگر چینی که از منطقه تیاب میناب آغاز شده و تا نزدیکی این دژ امتداد دارد، شناسایی شده که از منظر مطالعات دریایی و بازرگانی دارای اهمیت ویژه ای است.

حسین زاده شهابی ادامه داد: بررسی های میدانی، مطالعات تطبیقی و نتایج حاصل از کاوش های باستان شناسی نشان می دهد این دژ کارکردی فراتر از یک استقرارگاه معمولی داشته و به عنوان یک پایگاه دریایی راهبردی برای تجهیز و اعزام ناوگان ایرانی به محدوده تنگه هرمز مورد استفاده قرار می گرفته است.

وی تاکید کرد: شواهد به دست آمده بیانگر آن است که این پایگاه در راستای نظارت بر مسیرهای دریایی و کنترل تردد کشتی های تجاری فعال در جاده ابریشم دریایی ایجاد شده بود؛ کشتی هایی که از مراکز بزرگ اقتصادی شرق، به ویژه چین و هند، به سوی بازارهای غربی حرکت می کردند. این یافته ها نشان می دهد ایرانیان از حدود دو هزار سال پیش، به اهمیت راهبردی و ژئوپلیتیکی تنگه هرمز به عنوان یکی از کانون های اصلی تجارت جهانی واقف بوده اند.

مؤلف و باستان شناس هرمزگانی با توجه به رقابت های اقتصادی قدرت های بزرگ دوران باستان گفت: امپراتوری روم، به عنوان مهم ترین رقیب تجاری ایران، همواره در تلاش بود تا با دور زدن قلمرو ایران، ارتباط مستقیم تری با مراکز تولید ابریشم، ادویه و سنگ های گران بهای شرق برقرار کند. در چنین شرایطی، استقرار پایگاه های دریایی و اعمال نظارت بر آبراهه های راهبردی، بخشی از سیاست کلان ایران برای صیانت از منافع اقتصادی و حفظ جایگاه خود در شبکه تجارت بین المللی آن دوران محسوب می شد.

حسین زاده شهابی خاطرنشان کرد: یافته های باستان شناسی میناب، نه تنها بخشی از تاریخ دریانوردی و تجارت ایران را روشن می کند، بلکه سندی ارزشمند از نقش آفرینی ایران در مدیریت یکی از مهم ترین گذرگاه های دریایی جهان در دوران باستان به شمار می رود؛ جایگاهی که تنگه هرمز را از گذشته های دور به یکی از کانون های ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه تبدیل کرده است.​