مریخ روزگاری پرآب بود، اما جَوی که داشت را از دست داد. اکنون دانشمندان پی برده اند که بخشی از دی اکسید کربن جَو مریخ در دل سنگ های این سیاره به دام افتاده است.

به گزارش ایرنا، وبگاه اسپِیس دِیلی در گزارشی آورده است:

مریخ روزگاری رودخانه و دریاچه داشت و جَوی ضخیم آن را در بر گرفته بود؛ اما پس از سرد شدن و از کار افتادن هسته فلزی آن (مرگ دایناموی داخلی آن) و از دست رفتن میدان مغناطیسی، بادهای خورشیدی جَو را طی میلیاردها سال فرسایش دادند تا به تدریج از بین رفت و این سیاره به بیابانی سرد تبدیل شد.

دره های خشک رودخانه ای، بستر دریاچه ها و کانی هایی که حتماً در مجاورت آب تشکیل می شوند، نشان می دهند که آب مایع حداقل تا 3 میلیارد و 500 میلیون سال پیش در سطح مریخ جریان داشته و این بخش از داستان تقریباً قطعی است.

اما اینکه مریخ در آن دوران گرم بوده یا نه، محل اختلاف دانشمندان است. دو نظریه اصلی وجود دارد:

نظریه اول: مریخ همیشه گرم و مرطوب بوده است؛

نظریه دوم: مریخ غالباً سرد و یخی بوده و فقط در بازه های کوتاه گرم می شده است.

این اختلاف نظر دهه هاست که ادامه دارد و همچنان حل نشده است.

امروزه مریخ میدان مغناطیسی ندارد، اما روزگاری داشت. داینامو، همان هسته فلزی داغ و چرخان درون سیاره، در اوایل تاریخ مریخ فعال بود و سپس از کار افتاد. مریخ حدود 4 میلیارد و 500 میلیون سال پیش شکل گرفت. دانشمندان تخمین می زنند دیناموی آن حدود 4 میلیارد سال پیش، یعنی تنها 500 میلیون سال پس از تولدش، از کار افتاد؛ این دقیقاً همان زمانی است که جَو مریخ شروع به نازک شدن کرد.

روشن ترین شواهد از فضاپیمای مِی وِن (MAVEN) ناسا به دست آمده است که از سال 2014 میلادی به دور مریخ می چرخد. این فضاپیما نشان داد که باد خورشیدی (جریانی از ذرات باردار که از خورشید به بیرون پرتاب می شوند) جَو مریخ را ذره ذره به فضا می برد. سرعت این فرآیند در هنگام طوفان های خورشیدی چندین برابر بیشتر می شود.

این بخش از داستان اغلب با اطمینان زیادی بیان می شود، اما ماجرا به این سادگی نیست. ونوس این استدلال را به چالش می کشد: این سیاره میدان مغناطیسی ندارد و به خورشید نزدیک تر است، اما جَوی غلیظ دارد!

اما این پرسش مطرح است که دی اکسید کربن ازدست رفته مریخ به کجا رفت؟ در سال 2025 میلادی، مریخ نورد کنجکاوی (Curiosity) مقادیر زیادی سیدریت (نوعی کانی که دی اکسیدکربن را در خود حبس می کند)، در دهانه گیل کشف کرد؛ این یعنی بخشی از جو گمشده مریخ نه به فضا، بلکه در دل سنگ ها به دام افتاده است.

جَو مریخ از چند راه از دست رفت: بخشی به فضا پراکنده و بخشی در پوسته سیاره زندانی شد. آنچه امروز می بینیم یک بیابان سرد و خشک است. اما اینکه مریخ دقیقاً چگونه به این روز افتاد، هنوز معمایی است که دانشمندان در حال حل کردن آن هستند.