با تشدید تنش ها در منطقه و اعلام ممنوعیت تردد کشتی های مرتبط با اسراییل در تیررس نیروهای یمنی، بار دیگر نگاه ها به سمت جنوب شبه جزیره عربستان دوخته شده است. در این میان، مهم ترین سوالی که استراتژیست های نظامی و کارشناسان اقتصاد جهانی مطرح می کنند این است که تاب آوری انصارالله برای کنترل این آبراه استراتژیک چقدر است و تا چه زمانی می توانند باب المندب را بسته نگه دارند؟

پاسخ به این پرسش را باید در تاریخچه نزدیک و عملکرد میدانی یمنی ها جستجو کرد؛ تجربه ای که نشان می دهد صنعا توانایی آن را دارد که برای مدتی طولانی، معادلات کشتیرانی بین المللی را به نفع خود تغییر دهد.

آخرین تجربه انسداد باب المندب به دست نیروهای انصارالله، حاوی داده های مهمی است. آمارها و وقایع میدانی نشان می دهد که آن ها توانستند بیش از یک سال و نیم (18 ماه) ترافیک دریایی در این آبراه حیاتی را تحت کنترل و نظارت دقیق خود درآورند؛ رکوردی که در تاریخ درگیری های دریایی مدرن کم نظیر است.

نقطه شروع این محاصره به حوادث 7 اکتبر و آغاز جنگ غزه بازمی گردد. یمنی ها در آن مقطع، در کنار حملات مستقیم موشکی و پهپادی به عمق اراضی اشغالی، جبهه دومی را در دریا باز کردند و تردد هرگونه شناور متعلق به آمریکا و اسراییل یا کشتی هایی که مقصدشان بنادر اسراییلی بود را ممنوع اعلام کردند.

اجرای این ممنوعیت صرفاً در حد یک بیانیه سیاسی باقی نماند. انصارالله یمن با به کارگیری یک استراتژی نامتقارن اما دقیق، شبکه پیچیده ای از حملات را طراحی کرد. آن ها با استفاده ترکیبی از پهپادهای انتحاری، موشک های بالستیک و کروز دریایی، و البته عملیات متهورانه هلی برن تکاوران روی عرشه، کشتی های هدف را متوقف و در مواردی به طور کامل توقیف می کردند. این تنوع در تاکتیک باعث شد تا نیروی دریایی آمریکا و متحدانش در رهگیری کامل حمالت یمنی ها ناکام بمانند.

انسداد این شاهراه آبی در تجربه قبلی، ضربات جبران ناپذیری بر پیکره اقتصاد اسراییل وارد کرد. با تغییر مسیر اجباری کشتی های تجاری از دریای سرخ به سمت دماغه امید نیک در جنوب آفریقا، نه تنها زمان رسیدن محموله ها به سرزمین های اشغالی هفته ها طولانی تر شد، بلکه هزینه های حمل ونقل و بیمه دریایی نیز جهش بی سابقه ای را تجربه کرد.

بارزترین نماد این بحران، فلج شدن کامل بندر ایلات به عنوان دروازه اصلی تجارت اسراییل با بازارهای آسیایی بود؛ بندری که با توقف تردد کشتی ها، عملاً به یک پایانه متروکه تبدیل شد و مدیران آن رسماً اعلام ورشکستگی کردند. این اختلال گسترده در زنجیره تأمین، مستقیماً به شکل گیری موج جدیدی از تورم و فشار بر بازار کالاهای وارداتی در اراضی اشغالی انجامید و به مقامات تل آویو ثابت کرد که محاصره دریایی یمن، برنده تر از موشک های بالستیک، اقتصاد جنگ زده آن ها را هدف گرفته است.

شاید مهم ترین وجه این انسداد طولانی مدت، تاب آوری شگفت انگیز یمن در برابر واکنش های نظامی ائتلاف غربی باشد. عملیات کنترل باب المندب در شرایطی با قدرت ادامه یافت که بخش های مختلف این کشور زیر شدیدترین بمباران ها قرار داشت.

آمریکا و اسراییل، گاه با همراهی ائتلافی از کشورهای دیگر، زیرساخت های کلیدی یمن از تأسیسات صنعتی و انرژی گرفته تا مناطق مسکونی را هدف حملات هوایی سنگین قرار دادند تا تمرکز انصارالله را برهم بزنند. با وجود این فشارهای همه جانبه نظامی و اقتصادی، ماشین نظامی انصارالله متوقف نشد. این انسداد دریایی با قدرت پابرجا ماند و تنها در اردیبهشت 1404 بود که با رسیدن به یک توافق آتش بس دیپلماتیک با آمریکایی ها، یمنی ها عملیات خود در باب المندب را متوقف کردند.

امروز نیز با آغاز دور جدید محدودیت ها، تجربه 18 ماهه گذشته نشان می دهد که بمباران و اقدام نظامی به تنهایی نمی تواند اراده یمن را برای کنترل باب المندب بشکند و آن ها زیرساخت و تجربه کافی برای یک جنگ فرسایشیِ طولانی در دریای سرخ را در اختیار دارند.

منبع: فرارو