تئودوریک مایر، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست.

به نقل از روزنامه واشنگتن پست، جزییات توافق جدید دونالد ترامپ با ایران (که با هدف پایان دادن به جنگ امضا شده است)، سرانجام به دست جمهوری خواهان سنا رسید؛ توافقی که واکنش بسیاری از آنان را به شکلی منفی برانگیخت. دولت ترامپ ابتدا تلاش کرد یادداشت تفاهم امضاشده را مخفی نگه دارد، اما روز چهارشنبه ناچار به انتشار عمومی آن شد؛ اقدامی که بلافاصله موجی از انتقادها را در واشنگتن به راه انداخت.

در حالی که دموکرات ها با صدای بلند به این توافق اعتراض کردند، بخشی از سناتورهای جمهوری خواه نیز به مفاد کلیدی آن تاختند. لغو تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران و پیش بینی تشکیل صندوق 300 میلیارد دلاری برای بازسازی اقتصاد ایران، از مهم ترین بندهایی بود که زیر آتش انتقادها قرار گرفت.

تام کاتن، سناتور جمهوری خواه ایالت آرکانزاس و رییس کمیته اطلاعات سنا، با هشدار نسبت به عواقب این توافق، لغو تحریم های نفتی را هدف گرفت و گفت: این اقدام می تواند ماهانه بین 4.5 تا 6 میلیارد دلار درآمد جدید در اختیار تهران قرار دهد.

کاتن که از منتقدان سرسخت این توافق است، در گفت وگو با فاکس نیوز هشدار داد که لغو تحریم های نفتی منابع مالی عظیمی به تهران تزریق می کند که به باور او، صرف بازسازی ذخایر پهپادی، توسعه موشک ها و تأمین مالی نیروهای مقاومت در منطقه خواهد شد.

انتقادها تنها به کاتن محدود نماند. راجر ویکر، سناتور جمهوری خواه می سی سی پی و رییس کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز ایده صندوق 300 میلیارد دلاری را به شدت مورد حمله قرار داد. دولت ترامپ ادعا کرده که منابع این صندوق از سوی کشورهای منطقه تأمین می شود و آمریکا هزینه ای پرداخت نخواهد کرد؛ با این حال، ویکر معتقد است بزرگی این رقم به قدری است که پرداخت 1.7 میلیارد دلاری دولت اوباما به ایران در جریان برجام 2015 را در مقایسه با آن ناچیز جلوه می دهد!

ویکر همچنین نسبت به بندی از توافق که بر توقف تمام عملیات های نظامی در لبنان تأکید دارد، ابراز نگرانی کرد؛ بندی که به طور مستقیم کارزار نظامی اسراییل در منطقه را متوقف می کند، آن هم در حالی که اسراییل اساساً در مذاکرات حضور نداشته و مقامات تل آویو به شدت این توافق را محکوم کرده اند.

این سناتور جمهوری خواه در بیانیه ای رسماً اعلام کرد که با هرگونه لغو تحریم ها یا آزادسازی دارایی های ایران در ازای صرفاً 60 روز مذاکره مخالف است.

موج مخالفت ها از آن جهت در واشنگتن اهمیت پیدا کرده که چهره هایی مانند تام کاتن و راجر ویکر معمولاً در صف حامیان وفادار ترامپ قرار دارند. این وضعیت تا حدی یادآور نارضایتی بخشی از دموکرات ها از برجام در سال 2015 است؛ با این تفاوت که در آن زمان، اکثر سناتورهای دموکرات به باراک اوباما وفادار ماندند.

تفاوت دیگر این است که یادداشت تفاهم دولت ترامپ، یک توافق نهایی نیست، بلکه چارچوبی مقدماتی برای آغاز 60 روز مذاکره است. جان تون، رهبر اکثریت جمهوری خواه سنا، پس از دریافت توضیحات دولت، سعی کرد موضعی میانه رو بگیرد و آن را گامی در مسیر درست خواند. دلیل اصلی این ارزیابی از سوی او، بازگشایی تنگه هرمز است. تون به خبرنگاران گفت این توافق را نخستین گام در روندی می داند که طولانی، دشوار و همچنان پرتنش خواهد بود.

در این میان، جی دی ونس، معاون رییس جمهور، تلاش کرد در نشست خبری کاخ سفید به منتقدان پاسخ دهد. او با دفاع از توافق گفت: ایران تنها در صورتی از این صندوق بهره مند خواهد شد که رفتار خود را تغییر دهد. این یک وضعیت برد-برد برای آمریکاست.

با این وجود، صف مخالفان در حزب جمهوری خواه در حال گسترش است. بیل کسیدی، سناتور لوییزیانا، به جمع منتقدان پیوست و توافق ژنو را صراحتاً بدترین خطای سیاست خارجی در چند دهه اخیر توصیف کرد.

دب فیشر، سناتور جمهوری خواه و از اعضای ارشد کمیته نیروهای مسلح، از دولت ترامپ خواست هدف اصلی یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای را فراموش نکند و از واشنگتن خواست جزییات بیشتری درباره نحوه مهار برنامه موشکی ایران و راستی آزمایی برنامه هسته ای ارائه دهد.

لیزا مورکوفسکی، دیگر سناتور جمهوری خواه، با رویکردی محتاطانه گفت: می خواهم با حسن ظن به توافق نگاه کنم، اما هنوز برایم روشن نیست این توافق چگونه ایران را نسبت به دوران پیش از جنگ در موقعیتی ضعیف تر قرار می دهد!

در اردوگاه رقیب نیز، دموکرات ها که پیش تر تلاش داشتند ترامپ را به پایان جنگ وادار کنند، اکنون مفاد توافق را ناکافی می دانند. جک رید، ارشدترین دموکرات کمیته نیروهای مسلح، لغو تحریم های نفتی را سهل انگاری فاحش خواند و هشدار داد که تخفیف اقتصادی باید پس از اثبات پایبندی ایران داده شود، نه به عنوان هدیه آغازین مذاکرات.

در نهایت، چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات سنا (که خود در سال 2015 مخالف برجام بود)، انتقاد جمهوری خواهان را نشانه ضعف جدی توافق ترامپ دانست و گفت: این توافق آن قدر بد است که حتی جمهوری خواهانی که معمولاً از انتقاد از ترامپ هراس دارند، ناچار شده اند به بد بودن آن اعتراف کنند.

منبع: فرارو