کی یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، روز دوشنبه اعلام کرد که پس از مواجهه با شورش درون حزبی در حزب کارگر میانه رو، از سمت خود کناره گیری خواهد کرد؛ تصمیمی که می تواند راه را برای جانشینی اندی برنهام هموار کند و بریتانیا را در آستانه معرفی هفتمین نخست وزیر خود طی تنها یک دهه قرار دهد.

به نقل از ان بی سی نیوز، استارمر که در انتخابات سال 2024 با بهره گیری از نارضایتی گسترده عمومی نسبت به 14 سال حکومت محافظه کاران، پیروزی قاطعی به دست آورده بود، در ماه های اخیر با مجموعه ای از رسوایی های سیاسی و افزایش نارضایتی در میان نمایندگان حزب خود روبه رو شد. بسیاری از قانونگذاران حزب کارگر او را مسئول اشتباهات سیاسی می دانند که به شدت در میان افکار عمومی نامحبوب بوده است.

فشارها برای کناره گیری استارمر از ماه مه و پس از عملکرد ضعیف حزب کارگر در انتخابات محلی و منطقه ای شدت گرفت؛ انتخاباتی که در آن حزب راست گرای اصلاحات بریتانیا به رهبری نایجل فاراژ دستاوردهای تاریخی کسب کرد.

اندی برنهام، شهردار منچستر بزرگ و اصلی ترین رقیب استارمر در حزب کارگر، پیش از این از آمادگی خود برای ورود به رقابت رهبری سخن گفته بود. او روز پنجشنبه با پیروزی در انتخابات میان دوره ای و کسب کرسی پارلمان، مانع اصلی برای ورود به رقابت رهبری را از میان برداشت.

استارمر پیش تر وعده داده بود که در هر رقابت رهبری شرکت خواهد کرد، اما با افزایش گمانه زنی ها درباره آینده سیاسی او، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، نیز به این موضوع واکنش نشان داد و گفت نخست وزیر بریتانیا در دو موضوع بسیار مهم - مهاجرت و انرژی - شکست بدی خورد. ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: برایش آرزوی موفقیت می کنم!

برنهام که به دلیل حمایت مستمر از شمال انگلستان به پادشاه شمال شهرت یافته است، اکنون با حمایت بخش قابل توجهی از نمایندگان حزب کارگر، اصلی ترین گزینه جانشینی استارمر محسوب می شود.

او پس از پیروزی در انتخابات میان دوره ای گفت: اکنون لحظه تغییر است. ما فرصتی داریم تا ورق را برگردانیم، کاری کنیم که کشور دوباره احساس کند که اوضاع رو به راه است، کاری کنیم که مردم ببینند سیاست می تواند تغییر مثبتی ایجاد کند، کاری کنیم که مردم دوباره احساس امید کنند.

استارمر، 63 ساله، در هفته های اخیر دو وزیر کلیدی کابینه خود را نیز از دست داد. وس استریتینگ، وزیر بهداشت، ماه گذشته با انتقاد از عملکرد نخست وزیر استعفا داد و اعلام کرد که احتمال ورود به رقابت رهبری را بررسی خواهد کرد.

در ادامه، جان هیلی، وزیر دفاع، نیز در پی اختلاف بر سر بودجه نظامی از سمت خود کناره گیری کرد و استارمر را به عمل نکردن به وعده های عمومی در این زمینه متهم کرد.

همزمان، انتصاب پیتر مندلسون، از چهره های ارشد حزب کارگر، به عنوان سفیر بریتانیا در آمریکا در دسامبر 2024، با وجود ارتباط او با جفری اپستین، به یکی از جنجالی ترین پرونده های دولت استارمر تبدیل شد.

استارمر پس از انتشار پیام های شخصی مندلسون با اپستین، او را برکنار کرد، اما خود نیز با پرسش هایی درباره روند بررسی صلاحیت وی روبه رو شد و ناچار شد اتهام دروغ گفتن به نمایندگان پارلمان را رد کند.

مندلسون در ماه فوریه به ظن سوءرفتار در مناصب دولتی مرتبط با پرونده اپستین بازداشت شد، هرچند تاکنون هیچ اتهامی علیه او مطرح نشده و وی تمامی اتهامات را رد کرده است.

رسوایی های سیاسی در شرایطی رخ داد که دولت استارمر با اقتصاد کم رشد، پیامدهای برگزیت، تنش های جهانی و محدودیت های مالی روبه رو بود. وعده های انتخاباتی او درباره انضباط مالی نیز فضای اندکی برای اصلاحات گسترده یا سرمایه گذاری در خدمات عمومی باقی گذاشت و دولت را میان افزایش مالیات، کاهش هزینه ها و عمل به وعده های انتخاباتی گرفتار کرد.

در همین حال، شماری از مهم ترین برنامه های دولت، از جمله سرمایه گذاری گسترده برای دستیابی به انتشار خالص صفر و اجرای کارت های شناسایی دیجیتال، یا به شدت تضعیف شدند یا به طور کامل کنار گذاشته شدند؛ موضوعی که حتی در میان متحدان استارمر نیز درباره توانایی او در تصمیم گیری های سیاسی تردید ایجاد کرد.

اندرو بارکلی، استاد سیاست دانشگاه شفیلد، در این باره گفت: از یک نظر، همیشه برای استارمر سخت بود.

او افزود: میراث اقتصادی که دولت کارگر به ارث برد، مسلماً از همان ابتدا بسیار دشوار بود، اما لازم نبود به این بدی باشد که اکنون هست.

بارکلی همچنین اظهار داشت: استارمر هرگز نتوانسته است، حداقل در ذهن عموم، به درستی مشخص کند که دولت در وهله اول چه کاری را واقعاً انجام می دهد. رسوایی ها همیشه مهم هستند، اما وقتی دولتی روایت اصلی برای بازگشت به آن نداشته باشد، اهمیت بیشتری پیدا می کنند.

تیم بیل، استاد علوم سیاسی دانشگاه کویین مری لندن، نیز گفت استارمر پیش از رسیدن به قدرت، برای کنترل حزب خود وعده های زیادی به جناح ترقی خواه داده بود، اما بعدها به سمت میانه روی حرکت کرد و دولتش را بدون امکانات مالی برای ایجاد تغییرات پایدار باقی گذاشت.

او افزود که استارمر با اجرای مجموعه ای از سیاست های بحث برانگیز، رأی دهندگان ترقی خواه را از خود دور کرد و همزمان تلاش داشت در موضوع مهاجرت رضایت جناح راست را جلب کند و تأکید کرد: از آنجا همه چیز رو به افول بود.

با وجود مشکلات داخلی، عملکرد استارمر در سیاست خارجی، به ویژه در واکنش به بحران های بین المللی، مورد تحسین قرار گرفته است. با این حال، روابط اولیه گرم او با دونالد ترامپ پس از مخالفت لندن با ورود به جنگ ایران تیره شد؛ تصمیمی که حتی برخی منتقدان استارمر نیز آن را شجاعانه و اصولی توصیف کردند.

بر اساس مقررات حزب کارگر، نامزدهای رهبری برای ورود به رقابت باید حمایت 20 درصد از نمایندگان حزب را به دست آورند. در صورت عبور بیش از یک نامزد از این حد نصاب، رأی گیری میان اعضا و هواداران حزب برگزار خواهد شد.

با این حال، بسیاری از اعضای حزب، اندی برنهام را بخت نخست جانشینی می دانند و امیدوارند در صورت نبود رقیب جدی، از برگزاری رقابتی طولانی و پرتنش جلوگیری شود.

اندرو بارکلی در این باره گفت: در حال حاضر، اندی برنهام از شانس بالایی برخوردار است و واقعاً غیرممکن است که استارمر بتواند به طور عملی به مبارزه ادامه دهد. این راهی است که نخست وزیر با حداکثر ظرافت ممکن از قدرت خارج شود.

تیم بیل نیز معتقد است برنهام با پیروزی قاطع در انتخابات میان دوره ای نشان داده است که آنچه را که برای مقابله با نایجل فاراژ لازم است، دارد و مهارت های ارتباطی و کاریزمایی را دارد که استارمر آشکارا فاقد آن است.

با کناره گیری استارمر، نخست وزیر آینده بریتانیا هفتمین نخست وزیر این کشور طی تنها 10 سال خواهد بود؛ دوره ای از بی ثباتی سیاسی که از همه پرسی برگزیت در سال 2016 آغاز شده است.

کی یر استارمر که فرزند یک ابزارساز و یک پرستار و نخستین فرد خانواده اش بود که وارد دانشگاه شد، پس از فعالیت به عنوان وکیل و رسیدن به سمت مدیر دادستانی عمومی انگلستان و ولز، در سال 2015 وارد پارلمان شد. او پس از شکست سنگین حزب کارگر در انتخابات 2019 به رهبری حزب رسید و تنها چهار سال بعد، این حزب را به پیروزی قاطع در انتخابات عمومی 2024 رساند.

منبع: فرارو