تیم ملی فوتبال ایران در مسیر صعود به مرحله حذفی جام جهانی، ناکام ماند. این تیم که در گروه G این تورنمنت با رقبای به نسبت ساده ای همچون نیوزیلند، مصر و بلژیک همگروه بود با کسب 3 تساوی پیاپی، بدون برد، 3 امتیاز به دست آورد و نتوانست به مرحله بعدی صعود کند. این ناکامی در شرایطی رقم خورد که این دوره از رقابت های جام جهانی 48 تیمی است و علاوه بر تیم های اول و دوم جداول 12گانه، 8 تیم برتر سوم هم می توانستند راهی دور بعد شوند. ایران که مشخصا توانی برای حضور در رده اول و دوم نداشت، از قرار گرفتن در جمع برترین تیم های سوم هم بازماند!

وعده های شیرین محقق نشده

اینکه ایران نتوانسته از مرحله گروهی در جام جهانی 48 تیمی که تازه یکی از همگروه هایش نیوزیلند، ضعیف ترین تیم جام جهانی، بوده، عبور کند، خودش به تنهایی برای فاجعه خواندن این اتفاق کافی است. شرایط برای تیم ملی در مرحله گروهی به قدری مساعد به نظر می رسید که امیر قلعه نویی، سرمربی تیم ملی، وعده کسب 4 امتیاز را داده بود. از سوی دیگر، مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال هم قویا از صعود تیم ملی به مرحله حذفی سخن می گفت. او حتی در مصاحبه هایش از وعده امیر قلعه نویی برای صعود 2 مرحله ای در جام جهانی پرده برداشت. نتیجه ولی برعکس تمام این وعده های شیرین بود؛ ایران بدون آنکه بردی به دست بیاورد، حتی از این گروه ساده هم صعود نکرد؛ آن هم در شرایطی که همچنان باید روی این گزاره تاکید داشت که جام جهانی 48 تیمی بود.

موج استعفا پس از جام جهانی

ایران تنها تیم خوش رنکینگ فیفا نیست که نتوانست عملکرد خوبی در مرحله گروهی جام جهانی داشته باشد؛ کره جنوبی یکی دیگر از این تیم هاست. یکی از رقبای پرقدرت ایران در آسیا، درست مثل تیم ملی، در مرحله گروهی 3 امتیاز به دست آورد و با حذف زودهنگامش، شوک بزرگی به فوتبال آسیا داد. با این وجود، مسئولان فدراسیون فوتبال کره و در سطحی بالاتر، رییس جمهور این کشور دست به کار شده و در پی ریشه یابی این اتفاق مهم بوده اند. موضوع جالب ولی آنکه هونگ میونگ بو، سرمربی این تیم، قبل از آنکه به دنبال توجیه و بهانه ای باشد، استعفایش را نوشته، عذرخواهی اش را انجام داده و مسئولیت این اتفاق را به عهده گرفته است. رفتارها با این سرمربی در کره به قدری عجیب شده که تلویزیون این کشور چهره او را مخدوش شده به تصویر کشیده؛ رییس جمهور هم خواستار تحقیق و تفحص از فدراسیون فوتبال کره شده تا بابت انتخاب چنین سرمربی ای پاسخگو باشند.

به غیر از سرمربی کره، استیو کلارک، سرمربی اسکاتلند هم که به تازگی قراردادش تا سال 2030 با فدارسیون فوتبال این کشور تمدید شده بود، استعفا کرده؛ دلیل؟ او شرمنده از این است که نتوانسته در جام جهانی 48 تیمی، اسکاتلند را از مرحله گروهی بالاتر ببرد. در واقع او قید قرارداد چربی که برایش تا سال 2030 بسته شده را زد تا به هواداران فوتبال در اسکاتلند احترام گذاشته باشد.

جالب است که موج استعفا به روسای فدراسیون هم رسیده؛ یاسر المسحل، رییس فدارسیون فوتبال عربستان هم در واکنش به ناکامی تیمش در جام جهانی، خیلی زود استعفایش را نوشته و زمینه را برای ورود رییسی که بتواند به رشد فوتبال ملی عربستان کمک کند، مهیا کرده. این ها تازه منهای یکی دو اخراج سرمربیانی است که فدراسیون فوتبال کشورهای مختلف پس از ناکامی تیم های شان در جام جهانی رقم زده اند.

قلعه نویی و تاج چه می کنند؟

در فوتبال مدرن دنیا، پذیرفتن مسئولیت و قبول ناکامی، با عذرخواهی و استعفا همراه می شود. در ایران ولی بسیاری منتظر واکنش رییس فدراسیون و سرمربی تیم ملی به حذف تیم از مرحله گروهی جام جهانی هستند. فدراسیون در شرایطی باید مورد بازخواست قرار بگیرد که با رییس کنونی اش بارها طعم شکست و ناکامی در تورنمنت های مختلف را چشیده. البته که همراهان تاج در این نهاد، سعی در حماسه سازی و قهرمان جلوه دادن رییس فدراسیون دارند. آن ها همواره همه چیز و همه کس را مقصر می دانند غیر از رییس فدراسیون و سیاست های مدیریتی اش. هرچند که شکست این سیاست ها در عرصه مدیریتی بیش از یک دهه است که نمایان شده ولی اتفاقی تا به الان نیفتاده و یک عذرخواهی ساده هم صورت نگرفته است.

این بار اما شرایط فرق می کند؛ حذف از مرحله گروهی جام جهانی 48 تیمی، با شعار ایران قوی، ورزش قوی اصلا سازگاری ندارد. این بار بسیاری منتظر واکنش جدی تری از سوی رییس فدراسیون فوتبال ایران هستند؛ اینکه او به هواداران فوتبال در ایران احترام بگذارد و استعفایش را بنویسد، می تواند شروع خوبی برای اصلاحات در این فوتبال باشد.

امیر قلعه نویی هم راه گریزی نخواهد داشت؛ او 4 سال بر مسند قدرت در تیم ملی نشسته و 2 تورنمنت مهم جام ملت ها و جام جهانی را از سر گذرانده. در هر دو هم از اهدافی که ترسیم کرده، ناکام مانده است. بهترین فرصت برای قهرمانی در جام ملت ها را از دست داده و بهترین فرصت برای صعود از مرحله گروهی جام جهانی 48 تیمی را هم همین طور. هرچند که این دومی اصلا دستاورد نبوده و تازه کارش باید از مرحله دوم حذفی شروع می شد. با این وجود، قلعه نویی در همان گام اول شکست خورده. این ها منهای شعار و وعده هایی است که در محقق کردن آن ها ناتوان نشان داده است. حالا هم دیگر بعید است مخاطبان فوتبالی خام اعداد و ارقامی شوند که احتمالا او بخواهد برای توجیه نتایج تیم ملی به کار بگیرد. استعفا می تواند منطقی ترین کاری باشد که امیر به محض بازگشت به ایران انجام دهد؛ او شاید از این طریق بتواند به فوتبال دوستان ایرانی احترامش را نشان دهد و ثابت کند حداقل به فکر آینده این فوتبال است.

با این حال، تاج و قلعه نویی تا به حال نشانه هایی مبنی بر ناراحتی و عذرخواهی از وضع موجود نشان نداده اند؛ شاید هنوز هم در پی یافتن راه حلی برای توجیه این نتایج و تداوم روی صندلی های مربوطه باشند. شاید هم در پی موج استعفایی که به راه افتاده، آن ها برای یک بار در زندگی حرفه ای شان هم که شده بپذیرند مقصر هستند و درهای رشد این فوتبال را به روی دیگر باز بگذارند؛ شاید.