فدا حسین مالکی درباره ابتکار چین در گفتگویی با صبح نو گفت؛ سفر عراقچی پاسخ افرادی بود که درباره روابط ایران و چین بذر ناامیدی می‌پاشیدند

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به سفر وزیر امور خارجه به چین گفت: این سفر پس از برخی فراز و نشیب‌ها در روابط تهران و پکن، به ترمیم روابط دو کشور و پاسخ به شایعات درباره آینده این مناسبات کمک کرد.

فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار صبح نو با اشاره به سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به چین، این سفر را از جهات مختلف حائز اهمیت دانست و گفت: این سفر پس از فراز و نشیب‌هایی که در روابط ایران و چین ایجاد شده بود، انجام شد و توانست بخشی از سوءتفاهم‌ها و نگرانی‌های موجود میان دو کشور را برطرف کند.

وی افزود: سفر آقای عراقچی به چین، آن هم پس از اتفاقاتی که در سفر پیشین آقای پزشکیان به شانگهای و دیدار نکردن رؤسای جمهور دو کشور رخ داد و بازتاب‌های متفاوتی در داخل و خارج از کشور داشت، اهمیت بالایی داشت. این سفر موجب شد روابط ایران و چین تا حدودی ترمیم شود؛ چراکه چینی‌ها به دلایل مختلف از ما دلخور بودند و ما نیز در مقاطعی از رفتار چین در جنگ 12 روزه و حتی جنگ 40 روزه دلخوری‌هایی داشتیم.

استقبال از ابتکار چین، بدون تکیه کامل بر پکن

مالکی درباره ابتکار جدید چین برای امنیت خاورمیانه و استقبال ایران از این طرح اظهار کرد: ما از پیشنهاد چین استقبال می‌کنیم، اما به آن تکیه نمی‌کنیم . چینی‌ها در عالم سیاست به اتخاذ مواضع متوازن و ملاحظات خاص خود شناخته می‌شوند.

وی ادامه داد: اگر ما چین را به‌عنوان یک میانجی تمام‌عیار مانند پاکستان در نظر بگیریم و همه محاسبات خود را بر این اساس قرار دهیم، به نظر من خطای سیاسی است. ما چین را یک شریک راهبردی می‌دانیم و این موضوع باید در چارچوب منافع و سیاست‌های مستقل جمهوری اسلامی ایران دنبال شود.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین با اشاره به مواضع اخیر چین در قبال ایران گفت: وتوی قطعنامه مورد اشاره از سوی چین، همراه با روسیه، گام مؤثری در مسیر ترمیم روابط، دوستی‌ها و تقویت مشارکت‌های آینده ایران و چین خواهد بود.

وی افزود: با توجه به فراز و نشیب‌هایی که در شرایط منطقه و جنگ‌های اخیر وجود داشته و احتمال ادامه برخی تحولات را نمی‌توان نادیده گرفت، انتظار ایران این است که چین از مواضع صرفاً دفاعی و ملاحظات خود فاصله بگیرد و حضور و همراهی تمام قد در کنار جمهوری اسلامی ایران داشته باشد.

مالکی تصریح کرد: از سوی دیگر، چینی‌ها رقابت سیاسی و اقتصادی جدی با آمریکا دارند و طبیعتاً در این زمینه نیز ملاحظات خود را در نظر می‌گیرند و نمی‌خواهند منافع خود را به شکل کامل در معرض تقابل با آمریکا قرار دهند. با این حال، ما نسبت به این مسئله خوش‌بین هستیم و معتقدیم خودمان باید سیاست‌های خود را هم در جهت توسعه روابط با چین و هم با توجه به مجموعه موضوعات و پیچیدگی‌های صحنه سیاسی، تنظیم کنیم.

وی خاطرنشان کرد: در صحنه سیاست خارجی همیشه نمی‌توان همه مسائل را به شکل ساده و خطی محاسبه کرد چرا که گاهی در سیاست 2 ضرب در 2، چهار. نمی‌شود و باید مجموعه عوامل و ملاحظات را در نظر گرفت.

سفر عراقچی و هماهنگی‌های ایران و چین

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به پرسشی درباره اهمیت دیدار عراقچی با مقامات چین پیش از سفر رییس‌جمهور چین به آمریکا گفت: همان‌طور که عرض کردم، اهمیت سفر آقای عراقچی بسیار بالاست. این سفر پس از آن انجام شد که در سفر آقای پزشکیان، دیدار رؤسای جمهور ایران و چین انجام نشد و همین موضوع باعث ایجاد برخی شایعات و تحلیل‌ها درباره روابط دو کشور شده بود.

وی افزود: این سفر نشان داد که اگرچه ممکن است میان ایران و چین در برخی مقاطع اما و اگرها و اختلاف‌نظرهایی وجود داشته باشد و همان‌طور که گفتم، ما نیز از برخی رفتارهای چینی‌ها نظرات متفاوتی باشیم و آنها هم همین طور، اما روابط دو کشور همچنان اهمیت و جایگاه خود را دارد.

مالکی ادامه داد: این سفر تا حدودی به ترمیم روابط کمک کرد و پاسخ بسیاری از کسانی بود که درباره روابط ایران و چین بذر ناامیدی می‌پاشیدند.

سفر رییس‌جمهور چین به آمریکا

مالکی درباره سفر رییس‌جمهور چین به آمریکا نیز گفت: سفر آقای شی جین‌پینگ به آمریکا در واقع در پاسخ به سفر ترامپ به چین انجام خواهد شد و طبیعتاً دو کشور در این سفر درباره مسائل مختلف، از جمله رقابت‌های اقتصادی، گفت‌وگو خواهند کرد؛ چراکه چین و آمریکا رقبای جدی یکدیگر هستند.

مالکی افزود: از نگاه من، تحولات مربوط به جنگ ایران و آمریکا و تضعیف موقعیت آمریکا در منطقه، از جهاتی می‌تواند برای چین نیز دارای پیامدهای مثبت باشد و چین باید بپذیرد که در پی جنگ، آمریکا توسط ایران منزوی شد و این به نفع چین شد. چین در سال‌های اخیر رشد و جهش اقتصادی قابل توجهی داشته و شاید به برکت منزوی کردن سیاسی آمریکا توسط ایران بود که اقتصاد چین از آمریکا پیشی گرفت؛ در واقع آمریکا توسط ایران زمین گیر شد که همه این وقایع به نفع چینی‌ها است، تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه نیز در محاسبات این کشور اهمیت دارد.

وی ادامه داد: قطعاً یکی از موضوعاتی که در گفت‌وگوهای ترامپ و شی مورد توجه قرار خواهد گرفت، جنگ علیه ایران خواهد بود و قطعاً موضع چین در این زمینه به نفع جمهوری اسلامی ایران باشد.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به مواضع چین در قبال اقدامات آمریکا علیه ایران اظهار کرد: آمریکایی‌ها حملاتی به ایران انجام دادند و حتی در مجامع بین‌المللی نیز موضوع این اقدامات مورد توجه قرار گرفت و سازمان ملل نیز حمله به مدرسه میناب را جنایت جنگی تلقی کرد. از سوی دیگر، چین در موضوع قطعنامه‌ای که علیه ایران مطرح شده بود، همراه با روسیه از حق وتو استفاده کرد. اینها علائم مثبتی در روابط ایران و چین است.

تنگه هرمز؛ موضوعی با ملاحظات متفاوت

مالکی در پاسخ به پرسشی درباره موضع احتمالی چین نسبت به تحولات تنگه هرمز گفت: ممکن است چین در موضع‌گیری درباره تنگه هرمز هم به نوعی موضعی متوازن اتخاذ کند . اینها از جمله موضوعاتی است که قطعاً در مذاکرات میان رهبران چین و آمریکا مورد بحث قرار خواهد گرفت. بنابراین باید در ارزیابی روابط ایران و چین، مجموعه این ملاحظات را در کنار یکدیگر دید و نمی‌توان یک موضوع را به تنهایی مبنای قضاوت درباره روابط دو کشور قرار داد.