خبرگزاری مهر-گروه هنر- آزاده فضلی؛ «سینما» یکی از هنرهای هفت‌گانه پرطرفدار در میان عموم مردم است که روزانه اخبار بسیاری را در سرویس‌ها و گروه‌های خبری رسانه‌ها به خود اختصاص می‌دهد و هنرمندان این رشته به ویژه بازیگران سینما، به نوعی زیر ذره‌بین جامعه هستند و به همین دلیل به محلی برای ایجاد حواشی تبدیل می‌شوند.

سینما با ارائه داستان‌های جذاب، تصویرگری‌های بصری و پیام‌های فرهنگی، توانایی تأثیرگذاری عمیقی بر افراد دارد و این تأثیر ممکن است در ایجاد همدلی، تغییر دیدگاه‌ها، آموزش مفاهیم فرهنگی و حتی شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی مؤثر باشد. در عین حال، تأثیرات مثبت و منفی بستگی به نوع محتوا و نحوه ارائه آن دارد. از آنجایی که تأثیر سینما بر مردم قابل توجه است و می‌تواند در شکل‌دهی افکار، احساسات و نگرش‌ها نقش به‌سزایی داشته باشد، ما نیز در خبرگزاری مهر درصدد هستیم تا اخبار هفتگی این هنر پرطرفدار و پرحاشیه را به صورتی کوتاه و خلاصه به صورت گزارشی، پیش‌روی مخاطبان قرار دهیم.

از شباهت علیرضا داوودنژاد به شهید آوینی تا زیرآب‌زنی مدرسه ملی سینما!

در هفته‌ای که گذشت، علیرضا داوودنژاد نویسنده و کارگردان پیشکسوت در جمع همکارانش نشان درجه یک هنری گرفت. در این مراسم، همایون اسعدیان، علی ضیا رییسیان، اصغر رفیعی جم، مسعود فراستی، منوچهر شاهسواری، ابوالحسن داوودی، سعید مطلبی، منوچهر محمدی، روح‌الله حسینی، محمدعلی فارسی و محمدرضا داوودنژاد حضور داشتند و سخنرانی کردند.

محمدعلی فارسی مستندساز درباره وجه اشتراک شهید مرتضی آوینی و علیرضا داوودنژاد گفت: با وجود رفاقت نزدیکی که با علیرضا داشتم، همیشه برایم این سؤال مطرح بود که چه وجه اشتراکی میان علیرضا و شهید آوینی وجود دارد که پس از شهادت ایشان، به محل کار ما می‌آمد و انگار همیشه گم‌گشته‌ای داشت که به دنبال آن می‌گشت. این سؤال همیشه با من بود تا روزی که برای عیادت از پسر علیرضا به شیراز رفتم. علیرضا آنجا به من گفت؛ آدم گاهی گرفتار مسائلی می‌شود که نمی‌داند با خودش و خدا چه کار کند. من می‌خواهم بچه‌ام برگردد، (به دلیل پیوند عضو) اما اگر قرار باشد بچه من برگردد، ممکن است بچه دیگری از دنیا برود. خدا چرا من را در این موقعیت قرار داده که باید بچه کسی را ببرد تا بچه من بماند؟ من چه کنم؟

فارسی بیان کرد: من همان‌جا برای نخستین‌بار متوجه یک وجه مشترک میان شهید آوینی و علیرضا شدم؛ اینکه هر 2 سینماگر و مایه افتخار هستند. اما مهم‌تر از همه اینکه هر 2، انسان‌های خاصی هستند.

علیرضا داوودنژاد نیز درباره وضعیت کنونی سینمای ایران و مهم‌ترین چالش‌های آن گفت: یکی از مشکلات تاریخی سینمای ایران، 2 مسئله مهم یعنی «سانسور» و «ناامنی بازار» است. این 2 مسئله فاصله‌ای میان سینما و زندگی ایجاد کرده‌اند و باعث شده‌اند سینمایی که از زندگی بریده است، در فضایی ناامن و نامطمئن رها شود. روی کاغذ شاید نگوییم سینما ورشکسته است، اما واقعیت بازار چیز دیگری را نشان می‌دهد. از تلویزیون هم که آن‌چنان خبری نیست. وقتی وضعیت ورزش، علم و فناوری در کشور را می‌بینیم، واقعاً نمی‌دانم چرا سینما نتوانسته جایگاه خودش را پیدا کند. شاید دلیلش این باشد که برخی کسانی که امور را می‌چرخانند، هنوز تبعات تصمیم‌ها و سیاست‌هایشان را به‌درستی ندیده‌اند. اما اگر قرار باشد فیلم، فیلم نباشد و سینما نتواند با مخاطب ارتباط برقرار کند، نمی‌دانم چه آینده‌ای در انتظار ما خواهد بود.

این کارگردان با اشاره به ضرورت توجه به آموزش و پژوهش در سینما گفت: مسئله آموزش، پژوهش و رابطه سینما با زندگی بسیار مهم است. باید ببینیم آموزش سینما چه وضعیتی دارد، پژوهش در سینما در چه جایگاهی است و برای تربیت نسل جدید چه کرده‌ایم. ما باید روی آموزش، کاهش ممیزی‌های پیچیده، ایجاد امنیت برای سینما و سامان دادن به بازار تمرکز کنیم. اینها مسائلی است که سینمای ایران برای رسیدن به سرانجامی بهتر به آنها نیاز دارد.

داوودنژاد بیان کرد: ما باید روی آموزش، کاهش ممیزی‌های پیچیده، ایجاد امنیت برای سینما و سامان دادن به بازار تمرکز کنیم. اینها مسائلی است که سینمای ایران برای رسیدن به سرانجامی بهتر به آنها نیاز دارد. مهم‌تر از علاقه ما به سینما نقش سینما در جهان امروز است. زمانی مدرسه ملی سینما را ایجاد کردیم اما زیرابش را زدند و بسته شد.

در مراسم روز ملی سینما چه گذشت؟

در هفته‌ای که گذشت، مراسم گرامیداشت روز ملی سینما در موزه سینما برگزار شد. این مراسم در بخش‌های مختلف به مرور تاریخ سینمای ایران، پاسداشت چهره‌های ماندگار و طرح دغدغه‌های امروز این عرصه اختصاص داشت.

در ابتدای برنامه کلیپی درباره شهدای مدرسه «شجره طیبه» میناب پخش شد که به اجرای پرویز پرستویی در خانه هنرمندان ایران و ادای احترام وی به کودکان جان‌باخته این حادثه اختصاص داشت. اجرای این مراسم را منصور ضابطیان برعهده داشت.

در این مراسم، یاد بهرام بیضایی و ناصر تقوایی با اجراهایی گرامی‌داشته شد و در بخشی نیز یاد و خاطره اکبر عبدی زنده شد و ایرج طهماسب و حمید جبلی از دوستان این هنرمند روی صحنه حاضر شدند. در ادامه بخش‌هایی برای قدردانی از عارف عارف‌کیا و ایرج خواجه‌امیری اجرا شد.

در این مراسم برخی سینماگران به زبان مادری خود متنی را درباره سینما خواندند یا از سینما صحبت کردند و پس از محمدرضا هدایتی و سیروس کهوری‌نژاد، کورش سلیمانی به زبان کردی و فرهاد توحیدی با زبان گیلکی از سینما گفتند.

مراسم گرامیداشت روز ملی سینما در پایان با اجرای قطعه «ای ایران» و پخش تصاویری از نقاط مختلف کشور به کار خود پایان داد.

جشنواره «فیلم 100» و تجربه‌های فیلمسازی علیرضا داوودنژاد و سیروس مقدم

در هفته گذشته، پانزدهمین جشنواره فیلم 100 به دبیری محدثه پیرهادی از 24 شهریور در حوزه هنری برگزار شد.

در این دوره جشنواره در مجموع 170 اثر موفق شدند به بخش اصلی مسابقه پانزدهمین دوره جشنواره راه پیدا کنند. این آثار به تفکیک شامل 36 اثر در بخش ملی، 29 اثر در بخش بین‌الملل و 105 اثر در بخش ویژه «برای وطن» بودند. آثار منتخب این دوره از جشنواره، از 24 تا 27 شهریور در سالن‌های اصلی حوزه هنری انقلاب اسلامی اکران شدند.

همچنین، سلسله کارگاه‌های تخصصی سینما و رسانه با هدف توانمندسازی فعالان هنری و شبکه‌سازی بین‌المللی در 9 کشور جهان و ایران در جریان برگزاری جشنواره برگزار شد. این رویداد آموزشی که با تمرکز بر انتقال تجربیات فنی و مبانی نظری روایت‌گری مدرن طراحی شده بود، بستری برای هم‌افزایی فیلمسازان و بلاگرهای حوزه هنر فراهم کرد. در بخش متمرکز این پروژه که به میزبانی جشنواره بین‌المللی 100 برگزار شد، 40 فیلمساز و بلاگر از ملیت‌های گوناگون حضور داشتند. سرفصل‌های این دوره با هدایت محسن صابری، سجاد سلیمان‌نژاد و حسین نقوی بر محوریت مستندسازی مدرن، ایده‌پردازی در فیلم کوتاه و کاربرد هوش مصنوعی در سینما تدوین شده بود تا استانداردهای نوین تولید محتوا به شرکت‌کنندگان منتقل شود.

علیرضا داوودنژاد در کارگاه آموزشی «صد راه» پانزدهمین جشنواره فیلم 100 توصیه‌هایی به علاقه‌مندان فیلمسازی برای ورود به دنیای سینما کرد. داوودنژاد با تاکید بر اینکه شیوه کارگاه باید تعاملی باشد، بیان کرد که مهم‌ترین جشنواره سینمایی در ایران به زعم او جشنواره 100 ثانیه است چراکه محوری‌ترین عناصر ساخت فیلم سینمایی یعنی «قاب‌بندی» و «زمان» که در سینما 2 مسأله اصلی هستند در این جشنواره نمود دارد. وقتی کسی بتواند در 100 ثانیه یک اثر مرغوب خلق کند این یعنی احساس زمان را به خوبی تجربه کرده است.

وی به مسائلی چون اهمیت قاب‌بندی، فیلمنامه، صرفه‌جویی در زمان، لزوم عکاسی و اقتباس در داستان تاکید کرد.

سیروس مقدم نیز در کارگاه آموزشی «صد راه» که در قالب جشنواره فیلم های 100 ثانیه برگزار شد، درباره ارتباط میان رویا و سینما اظهار کرد: اصلاً راز موفقیت فیلم و سینما شاید در همین باشد؛ رسیدن به رویاهایی که در واقعیت دست‌نیافتنی است. علاقه من به سینما و تلویزیون می‌توانم بگویم دقیقاً از زمانی شروع شد که ناصر تقوایی کار می‌ساخت و شاید به دلیل یک نسبت فامیلی این شانس را داشتم که زودتر وارد این فضا شوم. بعد هم با جذب مستقیم‌تر در سریال «دایی جان ناپلئون» و در خدمت آقای تقوایی بودن، این علاقه دیگر تبدیل شد به مسیری در زندگی من که امروز کنار شما نشسته‌ام.

این کارگردان، استوری‌برد را «یک رکن جدایی‌ناپذیر از فیلمسازی» دانست و اظهار کرد: استوری‌برد یعنی تصویری کردن آنچه در ذهنتان می‌گذرد؛ از صحنه و سکانس گرفته تا اتفاقاتی که قرار است در آن رخ دهد. در این بخش هم اصلا اهمیت ندارد که شما نقاش حرفه‌ای باشید، من چون نقاشی می‌دانم برای سریال «پایتخت» خودم طراحی کردم و نقاشی‌ها را کشیدم اما شما همین که حتی به نقطه و خط هم آشنا باشید کافی است و می‌توانید طرح خود را با آن انجام دهید.

رده‌بندی سنی در فیلم‌ها؛ از سیاستگذاری تا اجرا/ ماجرای فیلمی که در روسیه فروش نرفت

در هفته گذشته، نشست تخصصی رده‌بندی سنی از سیاستگذاری تا اجرا، به همت جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان، با حضور جمعی از مدیران و فعالان سینمایی در بنیاد سینمایی فارابی برگزار شد.

حامد جعفری دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان و مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی درباره تجربه خود از رده‌بندی سنی آثار در خارج از ایران گفت: در سال 2016 برای مذاکره با یک شرکت درباره محصول تولیدی خود به روسیه سفر کردیم. در آن جلسه ابتدا فیلم مورد پسند طرف خارجی قرار گرفت اما بعد مخالفت کردند. ماجرا این بود که شخصیت اصلی در مسیر قصه با چاقو زمین را می‌کند. شرکت خارجی با دیدن این صحنه به ما گفت استفاده از اجسام نامناسب کودکان در پروتکل‌شان ممنوع است و نمی‌توانند فیلم را خریداری کنند. گاهی برخی تولیدکنندگان نمی‌دانند مبنای رده‌بندی سنی چیست و این تصمیم بر چه اساسی گرفته می‌شود. اگر ذی‌نفعان این حوزه از اتفاق‌هایی که در لایه حاکمیتی رخ می‌دهد اطلاع نداشته باشند، نمی‌توانند خود را با این ضوابط تطبیق دهند.

وی بیان کرد: اگر ملاحظات در این زمینه اعلام شود، اکثر تولیدکنندگان محتوا آن را رعایت می‌کنند. ترکیبی از اطلاع‌رسانی به ذی‌نفعان، مشاوره و رگولاتوری می‌تواند در این زمینه نتیجه مؤثری داشته باشد. اخیراً در شورای عالی سینما، کارگروه تخصصی خانواده تصویب شد که بنیاد سینمایی فارابی متولی آن است و می‌توان پیشنهادها، راهکارها و توصیه‌های مربوط به رده‌بندی سنی را در این مجموعه مورد بررسی قرار داد.

جعفری عنوان کرد: اگر برای حوزه کودک فکر و سیاستگذاری نشود، در بیرون از مرزها برای آن تصمیم‌گیری خواهد شد و در نهایت شاهد نتایج مخرب آن خواهیم بود.

واکنش شورای عالی انقلاب فرهنگی به حواشی ونیز

در پی اظهارات لاله مرزبان بازیگر فیلم «مراقب» در جشنواره فیلم ونیز که حاشیه های زیادی در پی داشت مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی در بیانیه‌ای، با انتقاد از اظهارات و رفتارهای اخیر در جشنواره فیلم ونیز و ارائه روایتی یک‌سویه از جامعه ایران، این رویکرد را مردود و آن را نادیده‌گرفتن امانت ملی دانست.

این مرکز بر لزوم پرهیز از کلیشه‌های غربی در تصویرسازی از زنان ایرانی و ضرورت پیوند هنر با حقیقت و ریشه‌های مردمی تأکید کرد.

در این بیانیه همچنین، بر تقویت جایگاه سینمای ایران از طریق «حضور مقتدرانه و روایت‌گری شایسته از هویت ملی» در عرصه‌های بین‌المللی و ارتقای دیپلماسی فرهنگی تأکید شد.

برخی منتقدان و جریان‌ها، رفتارهای بازیگر و کارگردان «مراقب» را بازی در زمین دشمن قلمداد کردند و خواستار برخورد با عوامل این فیلم و بررسی نحوه صدور مجوز ساخت این اثر شده‌اند که بیانیه شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در پاسخ به همین اتمسفر صادر شده تا بر ضرورت «روایت‌گری شایسته از هویت ملی» و پرهیز از کلیشه‌های غربی تأکید کند.