به نقل از اقتصادنیوز، خریدهایی که زمانی عادی بودند، امروز برای بسیاری از مردم به تصمیم هایی تبدیل شده اند که باید درباره شان حساب وکتاب کنند.

چند سال پیش خرید یک گوشی جدید، تعویض لپ تاپ، خرید یک دست مبل راحتی، تغییر وسایل آشپزخانه یا تهیه یک کاپشن زمستانی، بخشی از چرخه طبیعی زندگی طبقه متوسط بود. این خریدها شاید نیازمند پس انداز بودند، اما معمولاً باعث نمی شدند خانواده ها بین آن ها و هزینه های ضروری دیگر انتخاب کنند.

امروز اما شرایط متفاوت است. بسیاری از کالاهایی که زمانی نشانه یک زندگی معمولی بودند، آرام آرام از سبد خرید مردم فاصله گرفته اند.

موبایل، لپ تاپ، هدفون، اسپیکر، ماشین اصلاح، سشوار، وسایل آشپزخانه، مبل و لباس زمستانی دیگر فقط کالا نیستند؛ برای بسیاری از خانواده ها تبدیل به پروژه های مالی شده اند.

یک کارمند که برای تعمیر گوشی قدیمی خود به بازار آمده، می گوید: قبلاً گوشی خراب می شد، دنبال مدل جدید می رفتیم. الان اول حساب می کنیم تعمیرش چقدر می شود. حتی اگر کند شده باشد، باز هم نگهش می داریم. با این قیمت ها که نمی شود گوشی خرید.

این تغییر رفتار، شاید یکی از دقیق ترین نشانه های وضعیت اقتصادی امروز باشد. مردم دیگر مانند گذشته خرید نمی کنند تا کیفیت زندگی خود را ارتقا دهند؛ بیشتر تلاش می کنند همان سطح قبلی را حفظ کنند.

گوشی موبایل یکی از واضح ترین نمونه های این تغییر است. زمانی خرید یک گوشی میان رده برای بسیاری از خانواده ها تصمیمی قابل مدیریت بود. افراد با پس انداز چند ماهه می توانستند گوشی مناسب تهیه کنند و بعد از چند سال آن را تغییر دهند.

اما امروز یک گوشی اقتصادی قابل قبول ممکن است بین 20 تا 50میلیون تومان قیمت داشته باشد و گوشی های میان رده واقعی به محدوده چند ده میلیون تومان رسیده اند.

برای خانواده ای که بخش زیادی از درآمدش صرف اجاره خانه، خوراک، حمل ونقل و هزینه های روزمره می شود، خرید چنین کالایی دیگر یک خرید ساده نیست.

نتیجه آن، تغییر رفتار مصرف کننده است. عمر گوشی ها بیشتر شده، تعمیر باتری و صفحه نمایش افزایش پیدا کرده و بازار گوشی های دست دوم رونق گرفته است.

همین اتفاق در بازار لپ تاپ هم دیده می شود؛ کالایی که دیگر فقط وسیله دانشجویان یا علاقه مندان به فناوری نیست، بلکه برای بسیاری از افراد ابزار اصلی کار و درآمد است.

دانشجویی که قصد یادگیری مهارت های جدید دارد، برنامه نویسی که به دنبال پروژه گرفتن است یا فردی که می خواهد وارد بازار کار آنلاین شود، بدون لپ تاپ مناسب با مانع روبه رو می شود.

اما قیمت این ابزار کار نیز افزایش پیدا کرده است. لپ تاپی که چند سال قبل با حدود 20 تا 30 میلیون تومان قابل تهیه بود، امروز ممکن است دو برابر یا بیشتر هزینه داشته باشد.

یکی از کاربران بازار کار آنلاین می گوید: برای اینکه بتوانی درآمد اینترنتی داشته باشی، اول باید ابزار داشته باشی. اما خیلی ها قبل از شروع کار، به دلیل هزینه خرید ابزار متوقف می شوند.

این یعنی افزایش قیمت کالا فقط روی مصرف تأثیر نگذاشته؛ بلکه روی فرصت های اقتصادی افراد نیز اثر گذاشته است.

اما تغییر فقط در بازار دیجیتال نیست. شاید عجیب ترین بخش ماجرا، رسیدن این موج به وسایل ساده خانه باشد.

ظروف آشپزخانه زمانی جزو خریدهای معمول خانه بودند. کمتر کسی تصور می کرد خرید چند قلم وسیله آشپزخانه نیازمند برنامه ریزی مالی باشد. اما امروز افزایش قیمت مواد اولیه، فلزات، هزینه تولید و حمل ونقل باعث شده بسیاری از خانواده ها خرید سرویس کامل را کنار بگذارند و فقط همان وسیله ای را بخرند که خراب شده است.

یک فروشنده لوازم آشپزخانه می گوید: قبلاً مشتری برای کامل کردن آشپزخانه خرید می کرد، الان بیشتر دنبال رفع نیاز فوری است. اگر یک قابلمه خراب شود، همان یکی را جایگزین می کند.

این تغییر کوچک، تصویر بزرگی از تغییر سبک مصرف مردم نشان می دهد.در بازار مبلمان هم همین اتفاق افتاده است. مبل که یکی از نمادهای رفاه طبقه متوسط بود، امروز برای بسیاری از خانواده ها به کالایی تبدیل شده که خرید دوباره آن آسان نیست.

به همین دلیل بازار تعمیرات رونق گرفته است.تعویض پارچه، تعمیر فوم، رنگ کردن چوب و بازسازی مبل های قدیمی، جایگزین خرید یک دست مبل جدید شده است.

یک تعمیرکار مبل می گوید: قبلاً مشتری می آمد و می گفت یک دست مبل جدید می خواهم. الان بیشتر می پرسند چطور همین مبل را دوباره قابل استفاده کنیم.

بررسی بازار کالاهای مصرفی نشان می دهد افزایش قیمت در سال های اخیر بسیار محسوس بوده است.

البته افزایش قیمت فقط نتیجه یک عامل نیست. مهم ترین عامل، نرخ ارز است. بسیاری از کالاهای دیجیتال مانند گوشی و لپ تاپ مستقیماً وارداتی هستند، اما حتی کالاهای تولید داخل نیز از افزایش هزینه های وابسته به ارز تأثیر می گیرند.

تولیدکننده مبل برای خرید چوب، پارچه و فوم هزینه بیشتری می پردازد. تولیدکننده ظروف آشپزخانه با افزایش قیمت مواد اولیه روبه رو است. تولیدکننده لباس با هزینه بیشتر پارچه و حمل ونقل مواجه شده است.

اما پشت همه این افزایش قیمت ها، یک مسئله مهم تر وجود دارد: کاهش قدرت خرید مشکل اصلی مردم فقط این نیست که کالاها گران شده اند؛ مشکل این است که درآمدها با همان سرعت رشد نکرده اند.

وقتی قیمت کالاها سریع تر از درآمد افزایش پیدا می کند، حتی خریدهای کوچک هم تبدیل به تصمیم های سخت می شوند.

به همین دلیل امروز رفتار مصرفی تغییر کرده است. مردم کمتر به دنبال بهترین گزینه هستند و بیشتر دنبال گزینه ای هستند که بتوانند هزینه آن را پرداخت کنند.

برند جای خود را به قیمت داده است و خرید جدید جای خود را به تعمیر داده است. این تغییر را می توان در همه جا دید؛ از تعمیرگاه موبایل گرفته تا کارگاه مبل، از بازار لباس تا فروشگاه لوازم آشپزخانه.

جامعه ای که زمانی با خرید کالاهای بهتر تلاش می کرد کیفیت زندگی خود را افزایش دهد، امروز بیشتر تلاش می کند کیفیت موجود را حفظ کند.

یک گوشی خوب، یک لپ تاپ مناسب، یک دست مبل ساده و ... هیچ کدام کالاهای لوکس نیستند. اما برای بخش بزرگی از طبقه متوسط، دیگر مانند گذشته عادی و در دسترس نیستند. اقتصاد امروز بسیاری از خانواده ها را وارد دوره ای کرده است که در آن سه رفتار بیشتر دیده می شود: کمتر خریدن، دیرتر خریدن و بیشتر تعمیر کردن

و شاید مهم ترین نشانه این تغییر همین باشد: چیزهایی که زمانی بخشی از زندگی معمولی بودند، امروز برای بسیاری تبدیل به خریدهای سخت و حساب شده شده اند.