ایران همچنان از ظرفیت موشکی و پهپادی قابل‌توجهی برخوردار است، قیمت نفت روندی صعودی دارد و افکار عمومی امریکا خواهان پایان جنگ است؛ با این همه ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای به‌دنبال گشودن فصل تازه‌ای از جنگ با ایران است؛ قماری که می‌تواند هزینه‌های نظامی و اقتصادی سنگینی بر امریکا تحمیل کند. ترامپ در حالی به سمت ماجراجویی نظامی جدید حرکت می‌کند که نه چشم‌انداز روشنی برای تحقق اهداف آن وجود دارد و نه نشانه‌ای از آمادگی واشینگتن برای مهار پیامد‌های جنگی دیگر دیده می‌شود. از طرفی تیر جنگ به قلب اقتصاد سعودی رسیده است که از آنجا به شکل طبیعی به قلب اقتصاد جهان کمانه می‌کند. آرامکو تخلیه شده و بورس سعودی فروریخته است و همزمان نگرانی‌ها از امنیت زیرساخت‌های راهبردی این کشور تشدید شده است. یمنی‌ها روز جمعه از حمله به تأسیسات نفتی ینبع و مراکز نظامی و فرودگاهی سعودی خبر دادند رویداد‌هایی که نشان می‌دهد دامنه رویارویی عربستان و یمن در حال کشیده‌شدن به عمق اقتصاد سعودی و از آنجا به قلب اقتصاد جهان است

جوان آنلاین: ایران همچنان از ظرفیت موشکی و پهپادی قابل‌توجهی برخوردار است، قیمت نفت روندی صعودی دارد و افکار عمومی امریکا خواهان پایان جنگ است؛ با این همه، دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای به دنبال گشودن فصل تازه‌ای از جنگ با ایران است؛ قماری که می‌تواند هزینه‌های نظامی و اقتصادی سنگینی بر امریکا تحمیل کند. ترامپ در حالی به سمت ماجراجویی نظامی تازه حرکت می‌کند که نه چشم‌انداز روشنی برای تحقق اهداف آن وجود دارد و نه نشانه‌ای از آمادگی واشینگتن برای مهار پیامد‌های جنگی دیگر دیده می‌شود. 

قیمت نفت برنت که دو هفته است بالاتر از قیمت دلخواه ترامپ معامله می‌شود، حالا به رقمی رسیده که از رکورد پس از جنگ رمضان هم بیشتر است و از 115 دلار به ازای هر بشکه هم فراتر رفت و به 117 دلار رسید. 

در واقع، ایران با رساندن نفت به 117 دلار در فاصله 11 روز به انتخابات امریکا، این پیام را به افکار عمومی امریکا مخابره می‌کند که فقط یکی از نتایج تداوم جنگ، افزایش قیمت نفت خواهد بود و بازار انرژی همچنان دستخوش خطر اختلال خواهد بود و هزینه این وضعیت را امریکایی‌ها در پمپ‌بنزین‌ها و مخارج روزمره خود خواهند پرداخت. البته افکار عمومی امریکا هم این پیام را دریافت کرده است. نظرسنجی جدید آسوشیتدپرس و مرکز پژوهشی نورک نشان می‌دهد که رأی‌دهندگان هر دو حزب اصلی دموکرات و جمهوری‌خواه می‌خواهند کنگره آینده بر کاهش هزینه‌های زندگی و پایان دادن به جنگ با ایران تمرکز کند.

بر اساس نتایج این نظرسنجی، حدود هشت نفر از هر 10 رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده، از جمله اکثریت بزرگی از جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها، می‌گویند کاهش هزینه‌های زندگی باید یکی از اولویت‌های اصلی کنگره در دوره پیش‌رو باشد. بیشتر رأی‌دهندگان همچنین می‌خواهند کنگره پایان دادن به جنگ با ایران را در اولویت قرار دهد، به‌طوری که حدود هفت نفر از هر 10 امریکایی این موضوع را یکی از اولویت‌های اصلی می‌دانند. این موارد فقط یک روی تحولات منطقه است. خروج نظامیان و دیپلمات‌های امریکایی از غرب آسیا و پرواز‌های متعدد جنگنده‌های امریکایی- صهیونیستی در حریم هوایی نزدیک مرز‌های غربی ایران، فضای منطقه را به آستانه جنگی نزدیک کرده است. 

تقلای نتانیاهو

همزمان با این وقایع، وال‌استریت‌ژورنال به نقل از منابع مطلع نوشت: «مقامات ایرانی به میانجی‌ها اعلام کرده‌اند در صورت حملات جدید ایالات متحده، ایران دامنه حملات خود را به کشور‌های حوزه خلیج گسترش خواهد داد که دارایی‌های اقتصادی را هم دربر می‌گیرد. این افراد همچنین افزودند که ایران قصد دارد با شدت بیشتری نظامیان امریکایی را هدف قرار دهد؛ از جمله از طریق تلاش برای غرق کردن ناو‌های جنگی ایالات متحده در غرب آسیا.»

این روزنامه امریکایی به نقل از تحلیلگران تصریح کرد که ایران صد‌ها تا هزاران موشک بالستیک در اختیار دارد و مقامات امریکایی و منطقه‌ای معتقدند که ایران با استفاده از قطعات ذخیره‌شده و فعالیت در تأسیسات زیرزمینی، تولید موشک‌های بالستیک را از سر گرفته است. 

در چنین فضایی عجیب نیست که واشینگتن مدعی است که به‌هیچ‌وجه قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد. در این بین، یک منبع مطلع به نقش‌آفرینی تل‌آویو تأکید دارد و با بیان اینکه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی برای از سرگیری حملات به ایران تلاش می‌کند، به وال‌استریت ژورنال گفت که اسراییل بر اساس اطلاعات امنیتی، فهرستی از اهداف برای حمله به ایران را به پیت هگست، وزیر جنگ امریکا ارائه داده است. وال‌استریت‌ژورنال سپس به نقل از مقاماتی از کشور‌های منطقه غرب آسیا نوشت: «ما در بحبوحه تهدیدات ترامپ و امتناع ایران از اجابت خواسته‌های او، خطر تشدید تنش را جدی می‌گیریم.»

تهدید در فضای بی‌تصمیمی

با این حال، امریکایی‌ها دست از رجزخوانی‌های پیدا و پنهان برنمی‌دارند. مایک والتز، سفیر امریکا در سازمان ملل مدعی شد واشینگتن برای رویارویی بلندمدت با ایران آماده است و تا زمان تعیین تکلیف مواد هسته‌ای با غنای بالا و دستیابی به توافق درباره فعالیت‌های غنی‌سازی ایران، اهداف راهبردی خود را محقق‌شده نمی‌داند. 

شبکه سی‌ان‌ان هم به نقل از مقام‌های امریکایی گزارش داد که مشاوران ترامپ طرح‌هایی برای حمله به ایران آماده کرده‌اند که در صورت موافقت رییس‌جمهور امریکا و با هماهنگی رژیم‌صهیونیستی قابل‌اجرا خواهد بود. 

سی‌ان‌ان همچنین به نقل از مقامات امریکایی اعلام کرد که احتمال از سرگیری درگیری با ایران وجود دارد؛ درگیری احتمالی کوتاه‌مدت، اما شدید خواهد بود. بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، استفاده ارتش امریکا از بمب مادر علیه تأسیسات انرژی و سایت‌های هسته‌ای ایران، یکی از گزینه‌های در دست بررسی است. 

همچنین، آتلانتیک گزارش داد که ترامپ در حال بررسی از سرگیری عملیات نظامی علیه ایران از طریق حملات چندروزه است. مقامات امریکایی احتمال داده‌اند که حملات احتمالی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا انجام شود. اهداف احتمالی این حملات شامل تأسیسات موشکی، پهپادی، انرژی و هسته‌ای ایران عنوان شده است. آتلانتیک به نقل از مقام‌هایی گزارش داد که آنها معتقدند فشار اقتصادی، ایران را به آستانه فروپاشی نزدیک کرده و حملات جدید می‌تواند به سقوط آن منجر شود. در عین حال، این نشریه تأکید کرده است که با وجود نشانه‌هایی از آمادگی برای چنین اقدامی، هنوز تصمیمی برای حمله به ایران پس از انتخابات اتخاذ نشده است.

جنگ به قلب اقتصاد سعودی رسید

آرامکو تخلیه شد و بورس عربستان فروریخت

مقام‌های سعودی دستور تخلیه ساختمان مرکزی آرامکو در ظهران را صادر کردند؛ اقدامی که هم‌زمان با افت 2.5 درصدی بورس عربستان، از تشدید نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های راهبردی این کشور حکایت دارد. هم‌زمان، یمنی‌ها روز جمعه از حمله به تأسیسات نفتی ینبع و مراکز نظامی و فرودگاهی سعودی خبر دادند؛ رویداد‌هایی که نشان می‌دهد دامنه رویارویی عربستان و یمن در حال کشیده شدن به عمق اقتصاد سعودی است. 

رویترز به نقل از شش منبع آگاه گزارش داده که غول نفتی آرامکو از کارکنان خود خواسته ساختمان مرکزی شرکت در ظهران را تخلیه کنند و کار را از راه دور ادامه دهند. البته این تصمیم پس از حمله‌ای گرفته شده که روز 13 اکتبر به گفته منابع مطلع به ساختمان این شرکت آسیب گسترده وارد کرد و بخش‌هایی از آن را به آتش کشید که خبر تکمیلی آن دیروز منتشر شد. درباره علت دقیق دستور تازه تخلیه توضیح رسمی منتشر نشده و گزارشی نیز از توقف فعالیت‌های اصلی تولید نفت آرامکو در دست نیست ولی قرار گرفتن ساختمان مرکزی بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان در کانون حملات، نشانه چالشی روبه‌گسترش است که عربستان با آن روبه‌رو است. 

هم‌زمان، حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام، در شرق عربستان و نزدیک به مراکز اصلی صنعت نفت این کشور، خسارت انسانی تأییدشده‌تری برجا گذاشته است. مقام‌های هوانوردی سعودی تأیید کردند که در حمله چهارشنبه‌شب قبل، دو نفر شامل یک شهروند سعودی و یک تبعه هند، کشته و هشت نفر زخمی شدند. این مقام‌ها از از سرگیری فعالیت فرودگاه و بازگشت تردد هوایی به وضعیت عادی خبر دادند. سخنگوی نظامی انصارالله گفته که این فرودگاه در چارچوب چهار عملیات طی 48 ساعت هدف قرار گرفته و حمله موجب اختلال در پرواز‌ها شده است. 

یحیی سریع، سخنگوی نظامی انصارالله، همچنین می‌گوید که نیرو‌های این گروه وزارت دفاع عربستان در ریاض، تأسیسات آرامکو در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ و فرودگاه اب‌ها را با موشک و پهپاد هدف گرفته‌اند. او از اصابت مستقیم به برخی اهداف و وقوع آتش‌سوزی در تأسیسات ینبع خبر داد، در حالی که ائتلاف به رهبری عربستان، ادعای رهگیری چهار پهپاد در آسمان ریاض و مدینه را مطرح کرده است. یحیی سریع همچنین گفته که نیرو‌های این گروه وزارت دفاع عربستان در ریاض را هم هدف قرار داده‌اند. 

بازار‌های مالی واکنش محسوسی به رویداد‌ها نشان دادند. شاخص اصلی بورس سعودی روز پنج شنبه پس از انتشار خبر تخلیه ساختمان آرامکو حدود 2.5 درصد سقوط کرد. قیمت نفت برنت نیز در معاملات همان روز تا 112.55 دلار برای هر بشکه بالا رفت و به بالا‌ترین سطح از ماه مه رسید. غروب دیروز، این قیمت به 117 دلار هم رسید. رویترز این افزایش را به نگرانی از تشدید درگیری و احتمال اختلال در عرضه انرژی منطقه مرتبط دانست. این تحولات به‌خودی‌خود به معنای توقف صادرات نفت عربستان نیست، اما نشان می‌دهد نگرانی از گسترش حملات به زیرساخت‌های نفتی بر ارزیابی سرمایه‌گذاران اثر گذاشته است. 

پیامد‌ها به شرکت‌های هواپیمایی نیز رسیده است. شرکت هندی ایندی‌گو لغو پرواز‌های ریاض را تا 31 اکتبر تمدید کرد و پرواز‌های خود به جده و دمام و مدینه را تا 27 اکتبر متوقف نگه داشت. در همین حال، رویترز گزارش داد که شاخص‌های بورس دوبی و ابوظبی نیز در معاملات جمعه کاهش یافتند؛ نشانه‌ای از سرایت نگرانی‌های امنیتی به بازار‌های منطقه. آسیب گزارش‌شده به ساختمان آرامکو، افت بورس و اختلال در برنامه پرواز‌ها نشان می‌دهد هزینه رویارویی در حال گسترش به حوزه‌هایی است که برای امنیت اقتصادی و اعتبار زیرساختی این کشور اهمیت راهبردی دارند.

منبع: روزنامه جوان