13 خردادماه، زادروز تولد شهید علی اردشیر لاریجانی است. از همین رو، با کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه و یکی از همکاران قدیمی شهید لاریجانی در مجلس گفتگویی انجام شده است. او در این گفت وگو هم از یکشنبه سیاه مجلس روایت کرد و هم از ماجرای تصویب برجام. سفرهای شهید لاریجانی به روسیه و ماجرای تحقیق و تفحص ها از زندان کهریزک و کوی دانشگاه هم از دیگر موضوعاتی بود که در این گپ وگفت یک ساعته مطرح شد.

سفیر ایران در روسیه، درباره ماجرای ریاست شهید لاریجانی در مجلس هشتم گریزی به رقابت او و حدادعادل زد و بیان کرد: زمانی که شهید لاریجانی به ریاست مجلس رسیدند، آقای دکتر حدادعادل یک دسته گل بسیار بزرگ و فاخر به عنوان تبریک برای ایشان فرستادند. شاید کمتر کسی این را بداند، اما همان زمانی که رأی آوردند، دکتر حدادعادل که شخصیتی اخلاقی و متواضع هستند، برای ایشان دسته گلی فرستادند و آرزوی موفقیت کردند.

وی همچنین درباره ملاقات های شهید لاریجانی با رییس جمهور روسیه گفت: تقریباً عمده ملاقات های ایشان با آقای پوتین سه ساعت یا بیشتر از سه ساعت طول می کشید. فقط یک ملاقات زیر سه ساعت بود و آن هم به این دلیل که آقای پوتین باید حدود یک ساعتی با رییس جمهور دیگری در دنیا تماس می گرفتند و در میانه ملاقات گفتند که در ساعت مشخصی یک گفت وگوی تلفنی دارند و این نشان می داد که زمان ملاقات باید محدود باشد.

در ادامه بخشی از گفت وگوی کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه را می خوانید:

* آشنایی شما با شهید لاریجانی از کجا شروع شد؟

چون ایشان مسئول بودند و ما هیچ کاره بودیم، همه ما ایشان را خیلی می شناختیم؛ مثل اینکه ما الآن خیلی از مسئولان کشور را می شناسیم. اما آنجایی که آشنایی متقابل با ایشان پیدا کردم، زمانی بود که با صدا و سیما کار می کردم.

یک زمانی من مجری ـ کارشناس برنامه در صدا و سیما بودم. برنامه ای به نام اندیشه ها در شبکه 4 سیما بود و من آن را در سال های 1374، 1375 و 1376 کار می کردم. برنامه دیگری هم بود به نام جهان سیاست که به شکل زنده از شبکه 2 تلویزیون پخش می شد و من مسئول اجرای آن بودم.

به سبب همین برنامه ها با آقای دکتر لاریجانی آشنا شدیم. بعد که وارد مجلس ششم شدم، ایشان رییس سازمان صدا و سیما بودند و از آنجا، طی دوران مجلس ششم و هفتم، ارتباطات ما بیشتر و نزدیک تر شد. در مجلس هشتم، ایشان از قم کاندیدا شدند و به مجلس آمدند و از آنجا دیگر ارتباطات ما قوی تر شد.

* در مجلس هشتم چه اتفاقی افتاد که از ایشان حمایت کردید و نوع برخورد با آقای حدادعادل پس از ریاست در مجلس هشتم چطور بود؟

به هر حال در مجلس سلیقه های متفاوتی وجود دارد. جناب دکتر حدادعادل شخصیت اخلاقی ارزنده و ارزشمندی هستند و خود من نیز شاید زودتر از آقای لاریجانی با دکتر حدادعادل کار می کردم و در خدمت ایشان بودم. یک زمانی در مدرسه فرهنگ، دکتر حدادعادل تاریخ تدریس می کردم؛ لذا به ایشان نزدیک بودیم.

بعدها برداشت ها به این سمت رفت که تغییراتی در هیأت رییسه مجلس ایجاد شود و دکتر لاریجانی کاندیدا شدند. من فکر می کنم آن دوران، از این جهت یکی از دوره های خوب بود که هر دو بزرگوار، به دلیل ارتباطی که از سابق وجود داشت، نمی خواهم بگویم هیچ دلخوری ای وجود نداشت، چون شاید زیاده گویی باشد، اما هیچ تنش و گلایه ای را خارج از محدوده خودشان بروز ندادند.

زمانی که شهید لاریجانی به ریاست مجلس رسیدند، آقای دکتر حدادعادل یک دسته گل بسیار بزرگ و فاخر به عنوان تبریک برای ایشان فرستادند. شاید کمتر کسی این را بداند، اما همان زمانی که رأی آوردند، دکتر حدادعادل که شخصیتی اخلاقی و متواضع هستند، برای ایشان دسته گلی فرستادند و آرزوی موفقیت کردند. در تمام دورانی هم که نماینده بودند، برای موفقیت مجلس تلاش می کردند. اگرچه رقابت های درون گروهی وجود داشت و من آن را انکار نمی کنم. خود ما فراکسیون داشتیم و رقابت می کردیم.

آقای دکتر لاریجانی نیز حتی در محافل خصوصی که ما حضور داشتیم، بسیار حرمت جناب حدادعادل را نگه می داشتند و نسبت به شخصیت ایشان احترام ویژه ای قائل بودند. من این موضوع را در جلسات، سخنان و رفتار ایشان نسبت به دکتر حدادعادل به وضوح می دیدم.

* دلخوری که اشاره کردید، دلخوری آقای حدادعادل از شهید لاریجانی بود یا از اصولگرایان؟

باید از خودشان پرسید، اما فکر می کنم دلخوری کلی بود. انسان، و به طور کلی هر کسی در هر جایگاهی قرار بگیرد، طبیعی است که دلخوری هایی برایش به وجود بیاید. اما آنچه من در شخصیت دکتر حدادعادل دیدم و در سالیانی که به ایشان ارادت دارم، این است که خیلی بزرگوارانه از این مسائل عبور می کنند و هیچ چیزی را در دل خود نگه نمی دارند و در صدد این نیستند که روزی یا جایی انتقام بگیرند یا اقدامی انجام دهند. من چنین چیزی را در شخصیت ایشان ندیده ام. ایشان بسیار شخصیت اخلاقی و بزرگی دارند.

به یاد دارم همان زمان، در مصاحبه ای که کرده بودم، می گفتم که ای کاش مجلس دو رییس داشت. البته این موضوع را به طنز مطرح کردم، اما واقعیت این است که می خواستم بگویم شایستگی هر دو بزرگوار آن قدر زیاد است که ای کاش می توانستیم دو نفر را در جایگاه ریاست مجلس داشته باشیم.

* آقای لاریجانی سفرهای محرمانه به روسیه داشتند؟ سطح برخوردها با ایشان در جلسات به چه صورت بود؟

سفرهای ایشان، به جز دو مورد که خبری کردیم، بقیه محرمانه بود. یعنی هم ما و هم طرف روس، سفرهای ایشان را رسانه ای نکردیم. فقط دو سفر ایشان اعلام شد.

* یعنی سفر محرمانه زیاد داشتند؟

بله، آقای لاریجانی در همین یک سال و نیم اخیر، هفت سفر به روسیه داشتند که دو سفر آن قبل از دبیری ایشان در شورای عالی امنیت ملی بود؛ به عنوان نماینده و فرستاده ویژه رهبری شهید. بعد از آنکه دبیر هم شدند، پنج سفر به روسیه داشتند. از این سفرها، دو مورد رسانه ای شد.

در یکی از این سفرها، طرف روس با من تماس گرفت و ابراز علاقه کرد که سفر رسانه ای شود و آقای لاریجانی هم مخالفتی نکردند و خبر آن منتشر شد. اما سفر آخری که در 10 بهمن ماه 1404 صورت گرفت، به شکل دیگری رسانه ای شد. ما دیدیم وقتی هواپیمای ایشان حرکت کرد، سه یا چهار هزار نفر در فلایت رادار آن را تماشا می کنند. زمانی که هواپیما در مسکو نشست، این رقم به 34 هزار نفر رسیده بود. برای فلایت رادار، این عدد بسیار بالایی است.

بعد هم یک سری شایعات شکل گرفته بود. در ماشینی که ایشان سوار شدند، به ایشان گفتم که این سفر را باید رسانه ای کنیم. پرسیدند چرا؟ گفتم با توجه به حوادث 18 و 19 دی، الآن عده ای از ضدانقلاب ها تلاش می کنند این خبر را به شکل دیگری جلوه دهند. برخی نوشته بودند که رهبری شهید به روسیه رفته اند یا برخی مدعی بودند که پول ها را به روسیه برده اند و این خبرهای عجیب زیاد شده بود. ایشان گفتند: باشد، شما هماهنگ کنید که اگر قرار است، خبری شود این کار صورت بگیرد.

در 10 بهمن، زمانی که ایشان با آقای پوتین ملاقات داشتند، در پایان جلسه من گفتم اگر اجازه دهید ما یک خبر کوتاه، با هماهنگی، منتشر کنیم. به این ترتیب همان دو سفر رسانه ای شد.

سطح برخوردها هم بسیار خوب بود. تقریباً عمده ملاقات های ایشان با آقای پوتین سه ساعت یا بیشتر از سه ساعت طول می کشید. فقط یک ملاقات زیر سه ساعت بود و آن هم به این دلیل که آقای پوتین باید حدود یک ساعتی با رییس جمهور دیگری در دنیا تماس می گرفتند و در میانه ملاقات گفتند که در ساعت مشخصی یک گفت وگوی تلفنی دارند و این نشان می داد که زمان ملاقات باید محدود باشد.

معمولاً در این ملاقات ها، افرادی که از هر دو طرف حضور دارند، از طریق دستیاران به پایان جلسه اشاره می کنند. دستیار آقای پوتین گاهی با چشم یا دست به من که سفیر بودم علامت می داد که ملاقات را تمام کنند و من هم به افرادی که کنارم بودند در گوششان می گفتم یا برایشان می نوشتم که باید جلسه زودتر تمام شود.

اما درباره ملاقات آقای لاریجانی با آقای پوتین، حتی یک مورد هم ندیدیم که تذکری برای خاتمه جلسه داده باشند. آقای شهید لاریجانی فردی اخلاقی بودند و به آقای پوتین می گفتند: ببخشید که وقت شما را گرفتیم. برخی از این دیدارها هر دو ماه یک بار یا هر ماه یک بار برگزار می شد و همه این ها در دوران دبیری ایشان انجام شد.

آقای پوتین همواره می گفتند: شما هم صحبت بسیار خوبی هستید و من از هم صحبتی با شما لذت می برم. این مطالب را نفرمایید. من بارها این موضوع را از آقای پوتین شنیدم. یک بار هم دستیار آقای پوتین به من گفت که مذاکرات دفعه قبل بسیار خوب بوده و آن را تحسین کرد.

آخرین نکته اینکه آقای لاریجانی رییس جمهور نبودند و معمولاً رؤسای جمهور برای شهادت یک رییس جمهور پیام تسلیت صادر می کنند. تقریباً ساعت 14:30 ر بود که با آقای اوشاکوف، دستیار آقای پوتین، تماس گرفتم و گفتم خبرهایی که ما داریم حاکی از آن است که دکتر لاریجانی به شهادت رسیده اند. شاید نیم ساعت بعد ایشان تماس گرفت و گفت پیام تسلیت آقای پوتین برای شهادت ایشان آماده است. من گفتم فعلاً پیام را منتشر نکنید و اجازه دهید ابتدا رسانه های ایران خبر شهادت را اعلام و تأیید کنند.

در 9 می، آقای پوتین مصاحبه ای درباره مسائل هسته ای ایران داشتند. موضوع مصاحبه مستقیماً مرتبط نبود، اما ایشان بلافاصله از دکتر لاریجانی نام بردند و با عباراتی مانند اینکه ایشان مذاکره کننده بسیار خوبی بودند، شنونده بسیار خوبی بودند و واکنش های بسیار به جایی نشان می دادند، از شهید لاریجانی تجلیل کردند.