روزنامه شرق در یادداشتی به غنی سازی اجتماعی و اقتصادی ایران پرداخته است. در این یادداشت آمده است: جامعه ایران در سال های گذشته موفق شده است کار بسیار دشوار غنی سازی اورانیوم را انجام دهد. دانشمندان ایرانی از معدود اندیشمندانی بوده اند که به این موفقیت بزرگ دست یافته اند. گفته می شود در یادداشت تفاهم یا توافق نامه ای که بین ایران و آمریکا امضا خواهد شد، حق غنی سازی ایران به رسمیت شناخته می شود؛ گرچه آژانس بین المللی انرژی هسته ای چنین حقی به شکل صلح آمیز هرچند صوری برای اعضای خود قائل شده است.

بعد از ترک مخاصمه با آمریکا و ادامه غنی سازی صلح آمیز، لازم است غنی سازی به عرصه های اجتماعی و اقتصادی گسترش یابد. جامعه ایران غنای زیادی دارد. دفاع، تاب آوری و شجاعت جامعه ایران در جنگ اخیر نشان دهنده غنای جامعه ایران بود. اما غنی سازی اجتماعی با کمک جامعه برای ایرانی قدرتمند تر، آباد تر و توسعه یافته تر لازم است. در این یاد داشت، منظورم از غنی سازی اجتماعی را بیان می کنم. غنی سازی اجتماعی و اقتصادی یعنی داشتن اقتصاد با ثبات و پویا و کاهش فقر. کاهش فقر یعنی غنی سازی جامعه. کاهش فقر و کمک به قدرت یابی فقرا، مانند غنی سازی اورانیوم کاری دشوار و نیازمند رویکرد جدید است.

امید است با گسترش مبادلات خارجی، افزایش تجارت بین المللی و آزادسازی منابع بلوکه شده کشور، فقر کاهش یابد و جامعه از نظر اقتصادی و اجتماعی غنی سازی شود. بنابراین، غنی سازی اجتماعی یعنی توان یابی کم توانان، غنی سازی اجتماعی یعنی کاهش میزان تورم. هرچه تورم کمتر شود، جامعه غنی تر می شود. تورم بالا و پرنوسان جامعه را تضعیف می کند. غنی سازی اجتماعی و اقتصادی یعنی نگذاریم زیرساخت های جامعه ناکافی شود. هرچه زیرساخت ها بهتر و باکیفیت تر باشد، جامعه غنی تر می شود.

غنی سازی اجتماعی و اقتصادی یعنی فراهم کردن شرایط و زمینه برای اشتغال شایسته جوانان. هرچه جوانان بیشتری بتوانند اشتغال با کیفیت و متناسب با توانایی و استعدادشان داشته باشند، جامعه غنی سازی می شود. بیکاری و اشتغال ناقص، بی کیفیت و با دستمزد ناکافی، غنای جامعه را کم می کند. غنی سازی اجتماعی یعنی امکان انتخاب های بیشتری برای افراد جامعه فراهم شود. با آزادی انتخاب، جامعه غنی تر می شود.

غنی سازی یعنی توان دفاعی کشور افزون شود. این تصور غلط را از خودمان دور کنیم که افزایش تجهیزات دفاعی در اولویت نیست. نباید اسیر این سؤال غلط شویم که اولویت کدام است؛ اقتصاد یا افزایش توان دفاعی؟

غنی سازی اجتماعی یعنی در جامعه از تخاصم بر مبنای دوست و دشمن پنداشتن به سمت به رسمیت شناختن مخالفان مشروع حرکت کنیم. البته کسانی که عدالت و دموکراسی را بر نمی تابند یا کمر به نابودی کشور بسته اند یا با اقدماتشان امنیت و منافع ملی به خطر می افتد، مخالفان مشروع تلقی نمی شوند.

غنی سازی اجتماعی یعنی به رسمیت شناختن سبک های زندگی در چارچوب عرف و قانون. سعی شود از مداخله در زندگی خصوصی افراد حذر شود. گسترش آزادی های اجتماعی به غنی سازی اجتماعی می انجامد.

غنی سازی اجتماعی یعنی فراهم کردن بهداشت و آموزش با کیفیت. آموزش عمومی فعلی کیفیت چندانی ندارد. همچنین سهم هزینه افراد از سلامت و بهداشت بسیار بالاست. توجه بیشتر به بهداشت و آموزش عمومی یعنی غنی سازی اجتماعی.

غنی سازی اجتماعی و اقتصادی یعنی کاهش انحصار و فساد اداری. غنی سازی اجتماعی یعنی توجه به شایستگی و استعداد افراد. عقلانی شدن بوروکراسی دولتی به غنی سازی جامعه کمک می کند.

غنی سازی اجتماعی یعنی افزایش همبستگی اجتماعی با به رسمیت شناختن تفاوت ها و تکثرها و با تأکید بر وجه مشترک میان ایرانیان.

غنی سازی اجتماعی یعنی صادقانه و شفاف با جامعه رفتار شود. اختلال در خدمات رسانی بانک ها که اعلام شد اختلال کوچکی بوده و برطرف شده، اما تا زمان نوشتن این یادداشت هنوز خدمات الکترونیکی بانک ها برای برخی مشتریان حل نشده ، نمونه ای است از کاهش میزان اعتماد به سازمان ها. چنین رویه ای از غنی سازی جامعه جلوگیری می کند.

غنی سازی اجتماعی و اقتصادی مانند غنی سازی اورانیوم، کاری پیچیده و دشوار اما ضروری و لازم است. لحظه ای تعلل برای غنی سازی اجتماعی و اقتصادی جایز نیست. بااین حال، دو سؤال مهم مطرح می شود که یکی را باید اندیشمندان اجتماعی و دیگری را باید دولت پاسخ دهد. آیا اندیشمندان اجتماعی و اقتصادی مانند دانشمندان علوم طبیعی، برای کمک به غنی سازی اجتماعی (توان یابی جامعه) آماده اند؟ آیا دولت توان و انگیزه لازم را برای غنی سازی اجتماعی دارد و می تواند فضای لازم را برای اندیشمندان علوم اجتماعی مانند علوم طبیعی فراهم کند؟