به گزارش ورزش سه، پس از نمایش خیره‌کننده اسپانیا مقابل اتریش، بسیاری دوباره همان سؤال قدیمی را مطرح کرده‌اند؛ آیا این همان تیمی است که قرار است جام جهانی را فتح کند؟ پاسخ قطعی هنوز وجود ندارد، اما اگر قرار باشد تا اینجای مسابقات از تیمی به‌عنوان یکی از مهمترین مدعی نام برده شود، اسپانیا بیش از هر تیم دیگری شایسته این عنوان است. پیروزی سه بر صفر برابر اتریش فقط یک صعود مقتدرانه به مرحله بعد نبود، بلکه بیانیه‌ای بود از تیمی که به نظر می‌رسد در بهترین زمان ممکن به اوج رسیده است.

در سال‌های گذشته، فوتبال اسپانیا بارها به خاطر مالکیت توپ افراطی مورد انتقاد قرار گرفت. پس از پایان دوران طلایی ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، اسپانیا همچنان توپ را در اختیار داشت، اما دیگر همان برندگی سابق را نداشت. بازی‌های طولانی با پاس‌های متعدد، بدون نفوذ و ضربه نهایی، باعث شده بود بسیاری اعتقاد داشته باشند که فلسفه «تیکی‌تاکا» دیگر پاسخگوی فوتبال مدرن نیست. اما اسپانیای امروز، اگرچه همچنان به مالکیت توپ وفادار است، دیگر اسیر آن نیست. مالکیت برای این تیم وسیله است، نه هدف.

مهم‌ترین تحول تیم لوئیس دلافوئنته، ایجاد تعادل بین کنترل و سرعت است. اسپانیا هنوز بازی را از طریق پاس‌های کوتاه و جابه‌جایی مداوم توپ اداره می‌کند، اما به محض مشاهده کوچک‌ترین فضای خالی، حمله را با سرعتی انجام می‌دهد که در تیم‌های اسپانیایی سال‌های اخیر کمتر دیده می‌شد. حضور بازیکنانی مانند لامین یامال، نیکو ویلیامز، پدری و فابیان رویس باعث شده انتقال از دفاع به حمله با کیفیت و سرعت بسیار بیشتری انجام شود. این تیم دیگر برای رسیدن به دروازه حریف به ۳۰ پاس متوالی نیاز ندارد.

اما شاید بزرگ‌ترین نقطه قوت اسپانیا، چیزی باشد که کمتر درباره آن صحبت می‌شود؛ بلوغ تاکتیکی. این تیم فقط زیبا بازی نمی‌کند، بلکه می‌داند چه زمانی باید سرعت مسابقه را کاهش دهد، چه زمانی پرس را تشدید کند و چه زمانی با حفظ توپ، انرژی حریف را تحلیل ببرد. برابر اتریش، تیمی که تحت هدایت رالف رانگنیک یکی از بهترین تیم‌های اروپا در پرس از جلو محسوب می‌شود، اسپانیا تقریباً هیچ‌گاه کنترل بازی را از دست نداد. شکستن پرس اتریش، با آرامش و کیفیتی انجام شد که یادآور بهترین نسخه‌های فوتبال اسپانیا در یک دهه گذشته بود.

نکته مهم دیگر، پیشرفت چشمگیر این تیم در فاز دفاعی است. در دوره‌های مختلف، اسپانیا معمولاً به‌عنوان تیمی شناخته می‌شد که دفاعش محصول مالکیت توپ است؛ یعنی چون توپ را در اختیار دارد، کمتر دفاع می‌کند. اما تیم فعلی، حتی زمانی که توپ را از دست می‌دهد نیز ساختار خود را حفظ می‌کند. فاصله خطوط کوتاه است، پرس پس از از دست دادن توپ با هماهنگی انجام می‌شود و مدافعان به‌ندرت در موقعیت‌های تک‌به‌تک غافلگیر می‌شوند. این ویژگی، اسپانیا را به تیمی بسیار متوازن‌تر از گذشته تبدیل کرده است.

در کنار مسائل تاکتیکی، ترکیب بازیکنان نیز نشان می‌دهد اسپانیا دوباره به نقطه‌ای رسیده که نسل‌ها به‌خوبی به هم متصل شده‌اند. از یک سو تجربه بازیکنانی مانند رودری، دنی اولمو و میکل اویارزابال وجود دارد و از سوی دیگر استعدادهای جوانی مانند یامال و نیکو ویلیامز، انرژی و خلاقیتی را به تیم اضافه کرده‌اند که در سال‌های بعد از جام جهانی ۲۰۱۸ کمتر دیده می‌شد. این ترکیب تجربه و جوانی، یکی از ویژگی‌های مشترک بسیاری از تیم‌های قهرمان تاریخ جام جهانی بوده است.

با این حال، نباید اسیر هیجان یک مسابقه شد. اتریش تیمی منظم و با برنامه است، اما هنوز مشخص نیست اسپانیا برابر تیم‌هایی که از نظر کیفیت فردی در همان سطح یا حتی بالاتر هستند، چگونه عمل خواهد کرد. در جام جهانی، مسیر قهرمانی معمولاً از بازی‌هایی می‌گذرد که زیبایی فوتبال جای خود را به مدیریت بحران می‌دهد. تیمی که می‌خواهد قهرمان شود، باید بتواند زمانی که عقب می‌افتد، زمانی که مسابقه به وقت‌های اضافه می‌کشد یا زمانی که حریف اجازه بازی همیشگی را نمی‌دهد، راهی برای پیروزی پیدا کند.

تاریخ جام جهانی نیز هشدار می‌دهد که درخشان‌ترین تیم‌های مراحل ابتدایی، همیشه قهرمان نشده‌اند. برزیل ۱۹۸۲ شاید زیباترین فوتبال تاریخ را ارائه کرد، اما جام را نبرد. هلند ۱۹۷۴ جهان را شیفته فوتبال خود کرد، اما قهرمان نشد. حتی خود اسپانیا در جام جهانی ۲۰۲۲ با نمایش‌های امیدوارکننده وارد مراحل حذفی شد، اما خیلی زود کنار رفت. بنابراین کیفیت فنی، اگر با انعطاف، شخصیت و مدیریت لحظات بحرانی همراه نباشد، تضمینی برای قهرمانی نیست.

با این وجود، تفاوت اسپانیای ۲۰۲۶ با بسیاری از نسخه‌های قبلی در این است که این تیم فقط به زیبایی فوتبالش متکی نیست. این اسپانیا می‌تواند دفاع کند، می‌تواند ضدحمله بزند، می‌تواند بازی را کنترل کند و در صورت لزوم، با صبر منتظر اشتباه حریف بماند. شاید مهم‌تر از همه، این تیم دیگر احساس نمی‌کند که برای وفادار ماندن به یک فلسفه خاص باید از انعطاف تاکتیکی صرف‌نظر کند.

شاید هنوز برای معرفی اسپانیا به‌عنوان قهرمان آینده جام جهانی زود باشد، اما یک نکته تقریباً قطعی به نظر می‌رسد؛ اگر تیمی قرار باشد در پایان این تورنمنت جام را بالای سر ببرد، بعید است بدون عبور از اسپانیایی باشد که پس از سال‌ها دوباره یاد گرفته چگونه میان زیبایی و کارآمدی تعادل برقرار کند. این همان ویژگی است که همیشه تیم‌های بزرگ را از تیم‌های صرفاً جذاب جدا کرده است.

سهیل نوری پناه