به نقل از همشهری آنلاین، پارکینسون فقط لرزش دست نیست، بیماری ای است که می تواند آرام و تدریجی وارد زندگی فرد شود، بدون آنکه در ابتدا نشانه هایش به وضوح دیده شوند. گاهی اولین علامت، لرزش انگشتان است و گاهی کاهش سرعت حرکات، تغییر دستخط، سفتی عضلات یا حتی تغییر صدا.

این بیماری زمانی رخ می دهد که سلول های خاصی در مغز که وظیفه تولید ماده ای به نام دوپامین را بر عهده دارند، به تدریج آسیب می بینند. کاهش دوپامین، هماهنگی طبیعی حرکات را دشوار می کند و به مرور می تواند بر راه رفتن، تعادل و انجام فعالیت های روزمره اثر بگذارد.

اما داستان پارکینسون فقط به حرکت ختم نمی شود. اختلال خواب، خستگی، تغییرات خلقی، کاهش قدرت بویایی و برخی مشکلات شناختی نیز ممکن است در روند بیماری دیده شوند، به همین دلیل، شناخت علائم اولیه اهمیت زیادی دارد.
لرزش دست می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و هر لرزشی به معنای پارکینسون نیست. حتی بعضی از مبتلایان به پارکینسون ممکن است در مراحل اولیه بیماری لرزش مشخصی نداشته باشند.

آنچه اهمیت دارد، تداوم و مجموعه علائم است، به ویژه زمانی که لرزش یا کندی حرکات با سفتی عضلات، تغییر راه رفتن یا کاهش حرکات طبیعی دست ها همراه شود.
در سال های اخیر توجه زیادی به نقش ورزش و توانبخشی در مدیریت پارکینسون شده است. فعالیت بدنی منظم و تمرین های متناسب با شرایط بیمار می توانند به حفظ توانایی حرکتی و استقلال فرد کمک کنند.

تمرین های تعادلی، حرکات کششی، تمرین های قدرتی و فعالیت های هوازی، در صورت مناسب بودن برای شرایط فرد، می توانند بخشی از برنامه مراقبتی بیمار باشند.

لرزش دست همیشه نشانه پارکینسون نیست

متخصص مغز و اعصاب با اشاره به علائم بیماری پارکینسون گفت: هر فردی که دچار لرزش دست می شود، الزاماً مبتلا به پارکینسون نیست و عواملی مانند اضطراب و استرس، لرزش های خانوادگی و افزایش سن نیز می توانند موجب لرزش دست شوند.

علی اکبر طاهری اقدم اظهار کرد: بیماری پارکینسون که گاهی از آن به عنوان بیماری لرزه نیز یاد می شود، معمولاً با لرزش یک دست آغاز می شود و در بسیاری از موارد سن بروز آن بالای 60 سال است. لرزش در پارکینسون معمولاً زمانی رخ می دهد که دست در حالت استراحت قرار دارد، به این معنا که وقتی فرد دست خود را در جایی قرار می دهد، لرزش آغاز می شود و معمولاً هنگام انجام فعالیت و بلند کردن یک شیء، لرزش کاهش یافته یا متوقف می شود.

وی ادامه داد: علاوه بر لرزش، بیماران مبتلا به پارکینسون علائم دیگری نیز دارند که از جمله آنها می توان به کندی حرکات، کاهش پلک زدن و تغییرات چهره و همچنین سفتی مفاصل اشاره کرد، این مجموعه علائم از نشانه های مهم بیماری محسوب می شوند.

طاهری اقدم با بیان اینکه پارکینسون یک بیماری پیشرونده است، گفت: با تجویز دارو و درمان مناسب می توان علائم بیماری را کنترل کرد تا بیمار بتواند زندگی راحت تری داشته باشد.

وی درباره نقش عوامل خانوادگی و ژنتیکی در ابتلا به پارکینسون نیز گفت: این بیماری در بیشتر موارد فامیلی و ژنتیکی نیست، اما احتمال ابتلا در افرادی که سابقه خانوادگی دارند، نسبت به سایر افراد بیشتر است. در مواردی که بیماری زمینه ژنتیکی داشته باشد، ممکن است علائم در سنین پایین تر و حتی حدود 40 سالگی آغاز شود.

این متخصص مغز و اعصاب افزود: در بیماری پارکینسون، تولید ماده دوپامین در مغز کاهش پیدا می کند و به دنبال آن فعالیت برخی سلول های عصبی از حالت طبیعی خارج می شود. با پیشرفت بیماری، وضعیت بدنی فرد نیز تغییر می کند و ممکن است بدن به تدریج خمیده شود و بیمار هنگام راه رفتن قدم های کوچک تری بردارد.

طاهری اقدم با اشاره به یکی از روش های درمانی برای برخی بیماران جوان تر مبتلا به پارکینسون گفت: در برخی بیماران که شرایط لازم را داشته باشند، می توان از روش تحریک عمقی مغز یا DBS استفاده کرد. این روش معمولاً در تهران انجام می شود و بیمارانی که شرایط لازم را داشته باشند به مراکز مربوطه ارجاع می شوند، البته این روش برای همه بیماران پاسخ یکسانی ندارد.

وی با تأکید بر اهمیت مراجعه به موقع بیماران گفت: در سنین بالا نیز اگر بیمار دیر مراجعه کند، درمان دارویی برای او تجویز می شود، اما افزایش میزان دارو لزوماً موجب جلوگیری از پیشرفت بیماری یا بهبود بیشتر بیمار نمی شود.

این متخصص مغز و اعصاب ادامه داد: افزایش بیش از اندازه دارو می تواند موجب بروز عوارض شود، برای مثال ممکن است حرکات غیرارادی در دهان ایجاد شود. بنابراین توصیه می شود دارو به اندازه ای مصرف شود که علائم بیماری را کنترل کند و از افزایش خودسرانه میزان دارو پرهیز شود.

طاهری اقدم درباره علائم مشابه پارکینسون که ممکن است در اثر مصرف برخی داروها ایجاد شود، اظهار کرد: بعضی داروها، به ویژه برخی داروهای روان گردان، می توانند عوارضی ایجاد کنند که شبیه علائم پارکینسون باشد. در چنین شرایطی باید علت بروز علائم توسط پزشک بررسی شود.

وی با اشاره به محدودیت برخی فعالیت ها برای بیماران مبتلا به پارکینسون گفت: افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، در انجام کارهایی که نیاز به واکنش سریع دارند ممکن است با مشکل مواجه شوند، بنابراین باید در انجام چنین فعالیت هایی احتیاط کنند.

این متخصص مغز و اعصاب با بیان اینکه لرزش سر نیز می تواند در برخی بیماران مبتلا به پارکینسون دیده شود، گفت: با این حال، لرزش در بیماری پارکینسون عمدتاً در دست ها مشاهده می شود.

طاهری اقدم درباره امکان پیشگیری از پارکینسون نیز اظهار کرد: برای این بیماری پیشگیری مشخصی وجود ندارد و زمانی که علائم بیماری ظاهر شود، بر اساس شرایط بیمار درمان دارویی آغاز می شود. پارکینسون در بسیاری از موارد بدون علت مشخص ایجاد می شود.

وی تأکید کرد: درمان بیماران مبتلا به پارکینسون باید متناسب با شرایط هر فرد باشد و نمی توان برای همه بیماران نسخه درمانی یکسانی در نظر گرفت. ممکن است دو یا سه بیمار مبتلا به پارکینسون درمان مشابهی نداشته باشند و هر بیمار بر اساس شرایط خود به دارو و دوز مشخصی نیاز داشته باشد.

این متخصص مغز و اعصاب توصیه کرد: بیماران باید پزشک معالج خود را با دقت انتخاب کنند و داروها را بر اساس نظر و صلاحدید پزشک مصرف کنند. همچنین زمان مصرف دارو باید رعایت شود، برای مثال اگر دارویی هر هشت ساعت تجویز شده است، بیمار باید آن را در زمان های تعیین شده مصرف کند، چراکه داروها نیمه عمر مشخصی دارند و رعایت فاصله زمانی مصرف آنها اهمیت دارد.

یک متخصص مغز و اعصاب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در گفت وگو با ایسنا با اشاره به اهمیت انجام تمرین های ورزشی در بیماران مبتلا به پارکینسون، گفت: تمرین ها و ورزش هایی که ارائه شده اند، باعث بهبود حرکات دست در بیماران مبتلا به پارکینسون می شوند.

حامد آذر اظهار کرد: بیماری پارکینسون نوعی اختلال پیشرونده سیستم عصبی است که بر روی حرکت تأثیر می گذارد. علائم این بیماری به تدریج شروع می شود و گاهی اوقات تنها با یک لرزش کوچک در یک دست که فرد به سختی متوجه آن می شود، آغاز می شود.

این متخصص مغز و اعصاب ادامه داد: علاوه بر لرزش ها که بسیار رایج هستند، این اختلال معمولاً باعث خشکی یا کند شدن حرکت نیز می شود.

آذر افزود: بیمار برای کنترل حرکات بدن، به ویژه حرکات دست و کنترل لرزش دست، باید از دارو استفاده کند و تمرینات ورزشی انجام دهد.

وی اظهار کرد: در تمرین اول، ابتدا بیمار باید هر دو آرنج خود را خم کرده و سپس انگشتان دست خود را به سمت خود جمع کند و به گونه ای که انگشت شست و بقیه انگشتان کاملاً خم شوند، دست ها را حرکت دهد. در این تمرین، بیمار باید انگشت شست را تا حد امکان به سمت مچ دست خم کند و سپس این حرکت را تکرار کند این حرکت باید به تعداد 20 بار در روز انجام شود.

وی به تمرین دوم اشاره کرد و گفت: ابتدا بیمار باید هر دو آرنج خود را خم کند و سپس انگشتان دست خود را به سمت مشت خود جمع کند و به گونه ای که انگشتان را به ترتیب به انگشت شست زده و این عمل را برعکس نیز تکرار کند این حرکت باید روزانه چهار بار انجام شود.

این متخصص مغز و اعصاب به تمرین سوم اشاره کرد و افزود: ابتدا بیمار باید هر دو آرنج خود را باز کرده و بازوها را به سمت جلو بیاورد، سپس ساعد و دست را بچرخاند این حرکت باید روزانه 20 بار انجام شود.

وی گفت: در تمرین چهارم، ابتدا بیمار باید هر دو آرنج و دست های خود را باز کرده و بازوها را به سمت جلو بیاورد، سپس بلافاصله آرنج ها را خم کرده و به سمت خود بیاورد و دست ها را مشت کند این حرکت باید به تعداد 20 بار در روز انجام شود.

وی اظهار کرد: در تمرین پنجم، ابتدا بیمار باید هر دو آرنج خود را خم کند و انگشت شست را به سمت خود گرفته و انگشتان دست را در زاویه 90 درجه خم کند این حرکت باید به تعداد 20 بار در روز انجام شود.